Álftafjörður (síðar Kársstaðir)

Álftafjörður (síðar Kársstaðir) is a location that appears in Eyrbyggja saga, Eiríks saga rauða, one of the Íslendingasögur — the Sagas of Icelanders. These remarkable medieval texts were written in Iceland during the 13th and 14th centuries, preserving oral histories and stories from the Viking Age settlement of Iceland (9th–11th centuries).

The sagas describe real people, places, and events, making locations like Álftafjörður (síðar Kársstaðir) living connections to Iceland's deep past. Many of these saga sites can still be visited today, standing as silent witnesses to the dramatic events recorded in the ancient texts.

From the saga:

"Eyrbyggja saga (7) Hann bjó í Álftafirði. (7) Hans sonur var Þorfinnur, faðir Þorbrands í Álftafirði. (12) Þá fór Þorgrímur sonur hennar í Álftafjörð og var þar að fóstri með Þorbrandi. (12) Þorbrandur í Álftafirði átti Þuríði, dóttur Þorfinns Sel-Þórissonar frá Rauðamel. (13) Þeir riðu austan um Síðu og svo sem leið liggur vestur til Borgarfjarðar og svo vestur um Flötu og gistu í Álftafirði. (22) En er sá tími kom safnar Snorri mönnum og reið inn í Álftafjörð með átta tigu manna því að það voru þá lög að stefna heiman vígsök svo að vegendur heyrðu eða að heimili þeirra og kveðja eigi búa til fyrr en á þingi. (24) Eiríkur bjó um þingið skip sitt til hafs í Eiríksvogi í Öxnaey og veittu þeir Eiríki Þorbjörn Vífilsson og Víga-Styr og synir Þorbrands úr Álftafirði og Eyjólfur Æsuson úr Svíney. (32) Þá mælti hann við þrælinn er honum fylgdi: „Nú skaltu fara inn á Kársstaði og segja Þorbrandssonum að þeir fari til Úlfarsfells og láti nú eigi ræna sig leysingjaarfinum sem fyrr því að nú er Úlfar drepinn.“ (32) Þræll Þórólfs kom á Kársstaði og sagði Þorbrandssonum orðsending Þórólfs. (34) Og er þeli var úr jörðu sendi Arnkell mann inn á Kársstaði eftir Þorbrandssonum og bað þá fara til með sér að færa Þórólf brott úr Þórsárdal og leita annars legstaðar. (37) Og er þeir skildu gekk Snorri að Þorleifi kimba og mælti: „Hér er öx Þorleifur er eg vil gefa þér og á eg þessa háskeftasta og mun hún eigi taka til höfuðs Arnkatli, þá er hann býr um hey sitt á Örlygsstöðum, ef þú reiðir heiman til úr Álftafirði.“ (37) Freysteinn bófi gætti sauða í Álftafirði. (37) Og er þeir voru klæddir þá tóku þeir vopn sín og fóru níu saman inn eftir ísnum til Álftafjarðar. (40) Fór Þorleifur heim í Álftafjörð um haustið og lét vel yfir sér sem vandi hans var til. (43) Þorbrandur bóndi í Álftafirði átti þræl þann er Egill sterki hét. (43) Það var eitt kveld að Egill gekk að sauðum í Álftafirði út til Borgardals. (43) En á meðan hann var í þessi ferð skyldi Freysteinn bófi gæta sauða í Álftafirði. (43) „Þetta er Egill úr Álftafirði,“ segir hann. (43) Og ef hann fer eigi inn til Álftafjarðar þá sé eg eigi til hvers vér þurfum liðsfjölda þenna því eg vil að menn fari spaklega þó að vér höldum málum vorum til laga. (44) Snorri fór inn eftir Álftafirði þrennum skipum og hafði nær fimm tigu manna og kom hann fyrr á Kársstaði en þeir Steinþór. (44) En er menn sáu ferð þeirra Steinþórs af Kársstöðum, þá mæltu Þorbrandssynir að þeir skyldu fara í móti þeim og láta þá eigi ná að komast í túnið „því að vér höfum lið mikið og frítt.“ (44) Það er að segja frá Breiðvíkingum að þeir spurðu að Snorri goði hafði farið með fjölmenni til Álftafjarðar. (44) Í bardaganum í Álftafirði féllu fimm menn af Steinþóri en tveir af Snorra goða en margir urðu sárir af hvorumtveggjum því að fundurinn var hinn harðasti. (44) Svo segir Þormóður Trefilsson í Hrafnsmálum: Saddi svangreddir sára dynbáru örn á úlfs virði í Álftafirði. (44) Var þá svo ætlað að Þorbrandssynir skyldu vera ýmist að Helgafelli eða heima í Álftafirði þar til að lyki málum þessum því að þá voru hinar mestu dylgjur sem von var er allt var griðalaust með mönnum þegar er menn voru heim komnir frá fundinum. (45) Það sumar, áður bardaginn var í Álftafirði, hafði skip komið í Dögurðarnes sem fyrr var sagt. (45) Þorleifur kimbi mælti þá er hann sá að Steinþór brá sverðinu: „Hvítum ræður þú enn hjöltunum Steinþór,“ sagði hann, „en eigi veit eg hvort þú ræður enn deigum brandinum sem á hausti í Álftafirði.“ (46) Var það jafnt gert sár Þórðar blígs í Álftafirði og sár Þórodds sonar Snorra goða. (46) En sár Más Hallvarðssonar og högg það er Steinþór hjó til Snorra goða, þar komu í móti þriggja manna víg þeirra er féllu í Álftafirði. (46) En á Vigrafirði var líkt látið víg Bergþórs og sár þriggja Þorbrandssona en víg Freysteins bófa kom á móti þeim manni er áður var ótaldur og látist hafði af Steinþóri í Álftafirði. (46) En sá maður er látist hafði af Snorra goða í Álftafirði kom fyrir frumhlaup það að Þorleifur kimbi hafði þar víg vakið. (48) Þóroddur Þorbrandsson bjó eftir í Álftafirði. (56) Þar var og Steinþór af Eyri og Þóroddur Þorbrandsson úr Álftafirði, Þorleikur Brandsson úr Krossnesi, bróðursonur Styrs, og margir aðrir virðingamenn. (63) Í þenna tíma bjó Þóroddur Þorbrandsson í Álftafirði. (63) Fór þá bóndi inn á Kársstaði og kærði þetta vandræði fyrir Þóroddi því að hann var hans landseti, sagði að það var ætlan manna að Bægifótur mundi eigi fyrr létta en hann hefði eytt allan fjörðinn bæði að mönnum og fé ef engra ráða væri í leitað „mun eg eigi lengur þar við haldast ef eigi er að gert.“ (63) Og er þeir höfðu þessu verki lokið fóru þeir heim og voru þá náttmál er Þóroddur kom heim á Kársstaði, voru þá konur að mjöltum. (63) Er skammt var til jóla var það einn morgun snemma þar á Kársstöðum að nautamaður gekk til fjóss eftir vanda að hann sá naut fyrir fjósdyrum og kenndi að þar var þá komin kýrin hin fótbrotna er vant hafði verið. (63) Kár sonur Þórodds tók við búi eftir föður sinn í Álftafirði og bjó þar lengi síðan og við hann er kenndur bærinn á Kársstöðum.Eiríks saga rauða (2) Styr veitti Eiríki og Eyjólfur úr Svíney, Þorbjörn Vífilsson og synir Þorbrands úr Álftafirði en Þorgesti veittu synir Þórðar gellis og Þorgeir úr Hítardal og Áslákur úr Langadal og Illugi son hans. (7) Réðst til ferðar með honum Snorri Þorbrandsson úr Álftafirði og voru fjórir tigir manna með þeim."