Eyrbyggja saga segir frá röð óútskýrðra dauðsfalla og draugagangs á bænum Fróðá á Snæfellsnesi, þar sem hinir látnu rísa upp og gera líf hinna lifandi óbærilegt.
Sagan
Á hinum afskekkta bæ Fróðá á Snæfellsnesi, þar sem vindar Atlantshafsins hvísla fornar sögur, átti sér stað ein ógnvænlegasta draugasaga Íslandssögunnar, eins og hún er sögð í Eyrbyggja sögu. Eftir röð óvenjulegra dauðsfalla – sum vegna sjúkdóms, önnur vegna slyss – hófst óhugnanlegur atburðarás. Fólk sem átti að hvíla í friði í jörðu sneri aftur, ekki sem andlausar sýnir, heldur sem lifandi dauðir, svokallaðir draugar.
Þessir draugar, undir forystu Þórólfs bægifótar, gengu inn og út úr bænum að vild, settust við eldinn, tóku sér mat og drykk, og fylltu húsið af köldu og ógnvekjandi nærveru sinni. Þeir voru ekki aðeins ónæði heldur valdiru þeir einnig fleiri dauðsföll meðal hinna lifandi. Líf á Fróðá varð óbærilegt. Ímyndaðu þér bóndann, eins og manninn á myndinni, sitjandi við glóandi arininn, andlit hans mótað af þreytu og ótta, hönd hans lyft í örvæntingarfullri bæn þegar hin kalda nærvera drauganna fyllti heimili hans. Hann var þungbúinn, enda var venjulegt heimilislíf orðið ómögulegt.
Í örvæntingu sinni gripu hinir lifandi til óvenjulegra ráðstafana. Þeir héldu formlega réttarhöld, svokallaðan dyradóm, gegn draugunum. Þeir söfnuðust saman á bænum, kölluðu fram vitni og dæmdu draugana til að yfirgefa staðinn. Þessi réttarhöld voru einstök blanda af fornum íslenskum lögum, sem ætluð voru til að leysa deilur meðal lifandi, og kristnum helgiathöfnum, sem ætlað var að reka illar andar á braut. Eftir þunga dóma og bænir hörfuðu draugarnir loksins, einn af öðrum, út um dyrnar og aftur í grafir sínar. Friður sneri aftur til Fróðá, en sagan um Fróðárundrin lifði áfram sem vitnisburður um seiglu mannsins gegn því yfirnáttúrulega og einstaka samruna trúar og laga í miðalda Íslandi.