Drangahraun: Hraunheimalína Bárðar og Huldufólksins

Drangahraun, víðáttumikið og fornt hraun á hinu dularfulla Snæfellsnesi, er staður þar sem hægt er að finna andardrátt djúprar fortíðar Íslands. Myndin fangar kjarna þess fullkomlega: öldótt landslag af dökkum, hrikalegum eldfjallagrjóti, mýkt og sameinað af stórkostlegri, lifandi teppi af skærum grænum mosa. Þetta er ekki bara jarðfræðileg myndun; þetta er lifandi vefnaður ofinn af tímanum, þögull vitnisburður um árþúsundir íslenskrar sögu og goðsagna.

Í hjarta þessa einstaka landslags, segja sögurnar okkur, liggur Drangahraun, nafn sem er að eilífu ritað í hinni epísku "Bárðar sögu Snæfellsáss." Þessi saga talar um ferðir um þetta landslag, vitnisburð um varanlega nærveru þess í lífi fyrstu Íslendinga. En fyrir utan sögulega umfjöllun sína, hefur Drangahraun dýpri, töfrandi merkingu í íslenskri þjóðtrú.

Margir trúa því að óteljandi óreglulegar hraunmyndanir, nú klæddar sínu mjúka, smaragðsgræna faðmlagi, séu ekki bara steinar, heldur steingerðar myndir af fornum tröllum eða jötnunum sem þorðu að reika um þessi lönd eftir sólarupprás, gripnir af fyrstu geislum hennar og breytt í stein. Sofandi form þeirra eru nú mildar hæðir og hrikalegir klettar, varðir af mosanum sem vex yfir eilífa svefn þeirra.

Þetta mosavaxna völundarhús er einnig hvíslast um að vera eftirlætis bústaður huldufólksins, eða álfa. Óséð heimili þeirra og kirkjur eru sagðar liggja í fellingum og sprungum hraunsins, varin af fornum öndum landsins. Ferðalangar sem fara um Drangahraun, sérstaklega nálægt hinum fræga Helguhelli sem getið er í sögunni, er ráðlagt að ganga létt og með virðingu, því maður gæti óviljandi truflað álfafund eða stigið á helgan stað.

Að ríða eða ganga um Drangahraun, eins og Bárðar saga segir frá, er að ferðast um ríki þar sem blæjan milli heima er þunn. Það er staður sem kallar á lotningu, landslag þar sem sérhver mosavaxinn steinn hefur sögu, og hvíslar fornum sagna blandast vindinum, sem minnir alla sem heimsækja á ótamda galdra sem enn dafna í hjarta Íslands.