Surtshellir, Hallmundarhraun

About Surtshellir, Hallmundarhraun

Surtshellir er þekktasti hellir landsins og er mjög mikið heimsóttur (1). Hellirinn er talinn kenndur við eldþursinn Surt og jafnvel dregið af rauðglóandi hrauninu sem myndaði hellinn, en talið er að hraunið hafi runnið nokkrum áratugum eftir landnám. Einnig gæti nafnið verið dregið af myrkrinu sem er í hellinum. Hellirinn kemur víða fram í fornsögum. Surtshellir er 1970 metra langur, fimm göt eru á þekju hans og auðveldast er að fara í gegn um nyrsta opið. Í suðvestur hluta hellisins eru gjarnar miklar ísmyndanir sem gera þetta að fegursta hluta hellisins. Mannvistarleifar í hellinum benda til að þar hafi verið búið skömmu eftir landnám, jafnvel í nokkurn tíma. Umgengi um hellin hefur verið nokkuð slæm í seinni tíð (2). Nauðsynlegt er að heimsækja hellinn vel útbúinn (1). Skráðar athugasemdir: Hellar á íslandi teljast vera viðkvæmir fyrir ágangi og þarf að umgangast þá af varúð. Dropasteinar og aðrar viðkvæmar myndanir er að finna í mörgum hraunhellum og þeim hættara við skemmdum eftir því sem ásókn í hellana eykst. Dropasteinar eru friðlýst náttúruvætti sbr. auglýsing nr 120/1974 í stjórnartíðindum B og þá ber að vernda. Skipuð hefur verið ráðgjafanefnd um vernd hella á Íslandi og hefur hún ekki en lokið störfum. Meðal þess sem nefndin fjallar um er hvaða hella væri hægt að hafa opna fyrir ferðamenn og hvaða hella beri að vernda. Umhverfisstofnun mælist því til þess að viðkomandi hellir sem hér um ræðir verði ekki markaðsettur sem áhugaverður ferðamannastaður fyrr en vinnu ráðgjafanefndar er lokið og mótuð hefur verið stefna um verndun hella á íslandi og búið að meta hvort vernda beri viðkomandi helli. (3)

Did You Know?

✔Iceland was settled by Norse Vikings around 870 AD
✔The Icelandic sagas document the lives and exploits of early settlers
✔Surtshellir, Hallmundarhraun is part of Iceland's extensive Viking-age heritage