Virkishóll

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Virkishóll hefur djúpar sögulegar rætur, aðallega tengdar 13. öldinni, tímabili sem oft er kallað Sturlungaöld – tíma mikilla borgaralegra átaka og deilna milli öflugra höfðingja á Íslandi. Hæðin er staðsett fyrir ofan Flugumýri, sem var eitt af helstu höfuðbólum Ásbirningaættarinnar, ríkjandi fjölskyldu á þessu ólgusama tímabili. Sturlunga saga, mikilvægt safn samtíðarsagna, nefnir Flugumýri og atburði sem þar gerðust oft, og staðfestir þannig stöðu hennar í íslenskri sögu. Veggjabrotin sem eru á Virkishóli eru hefðbundið talin vera leifar frá tíma Kolbeins unga Arnórssonar (1208–1241), áberandi og öflugs höfðingja Ásbirninga. Kolbeinn var lykilpersóna á Sturlungaöld, þekktur fyrir hernaðarhæfileika sína og pólitísk áhrif. Þótt nákvæm eðli mannvirkjanna á Virkishóli sé enn hluti af fornleifarannsóknum, þá bætir tenging þeirra við svo mikilvæga sögulega persónu gríðarlegum þunga við staðinn. Rústirnar eru opinberlega viðurkenndar og verndaðar á fornminjaskrá Íslands, sem undirstrikar menningarlegt og sögulegt gildi þeirra. Heimsókn á Virkishól býður upp á áþreifanlega tengingu við þetta tímabil, sem gerir kleift að ganga í fótspor sögupersóna og sjá fyrir sér dramatíska atburði sem mótuðu miðalda Ísland, og gerir hann að mikilvægum áfangastað á Sturlungaslóð í Skagafirði.

Virkishóll, sem er staðsettur í fagurri Skagafjarðarhéruðum á Norðurlandi, stendur sem vitnisburður um dramatíska miðaldafortíð þjóðarinnar og varanlegar þjóðsögur. Þessi áberandi grasivaxna hæð, sem sést frá sögufræga bænum Flugumýri, býður upp á meira en bara fallegt útsýni; hún er ferð aftur til hins ólgusama 13. aldar, þekkt sem Sturlungaöld. Á toppi hennar eru fíngerð en greinileg veggjabrot sem dreifð eru um landslagið, og margir telja þau vera leifar af virkjum eða mannvirkjum sem eru frá tíma hins öfluga höfðingja Kolbeins unga. Þessar rústir, sem eru opinberlega skráðar á fornminjaskrá Íslands, bjóða gestum að velta fyrir sér lífi og baráttu þeirra sem einu sinni bjuggu í þessu hernaðarlega mikilvæga virki. Akrarnir í kring, ljómandi grænir í forgrunni, umbreytast smám saman í gullna tóna þurrari grasa í hlíðum hæðarinnar, með sérstökum klettamyndunum sem marka sögulegan kjarna. Vel merkt gönguleið, sem byrjar við kirkjuna á staðnum, leiðir þig áreynslulaust upp milda hlíðina að Virkishóli. Þetta gerir hana aðgengilega og gefandi ferð fyrir þá sem hafa áhuga á íslenskri sögu og sögum. Flugumýri var sjálft mikilvægt höfuðból Ásbirninga ættarinnar, staðreynd sem er lifandi sögð í Sturlungu, sem gerir Virkishól óaðskiljanlegan hluta af 'Sturlungaslóð' í Skagafirði. Fyrir utan sögulegan þunga sinn, er hæðin, eins og mörg íslensk landslag, gegnsýrð töfra þjóðsagna, þar sem sögur af huldufólki og goðsagnaverum gætu enn leynst í susi grassins.