Villingaholtskirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Villingaholtskirkja, sérstæð hvít timburkirkja með skæru rauðu þaki, stendur sem vitnisburður um íslenska handverkslist snemma á 20. öld og varanlega trú. Byggð á árunum 1910 og 1911, var hún reist úr járnvörðu timbri á traustum hlöðnum grunni, algeng og seig byggingaraðferð á þeim tíma. Kirkjan var hönnuð af Jóni Gestssyni, forsmið og bónda frá Villingaholti, sem undirstrikar sjálfsbjargarviðleitni samfélagsins og staðbundna hæfileika í að skapa helga staði. Þessi kirkja heldur áfram langri hefð tilbeiðslu á þessum stað, þar sem fyrri kaþólskar kirkjur voru helgaðar Pétri postula, sem sýnir fram á aldalanga trúarlega samfellu á svæðinu. Innanrými kirkjunnar er hóflegt en ríkt af arfleifð, með sönglofti og sætum fyrir 100 sóknarbörn. Meðal dýrmætra eigna hennar eru erlend Kristsmynd frá 1878 sem altarisstykki, ásamt verðmætum ljósprentuðum útgáfum af Guðbrandsbiblíu og Landnámabók, lykiltextum í íslenskri sögu og bókmenntum. Fallega útskorið skírnarsár bætir enn við sögulegan sjarma hennar. Villingaholtskirkja hefur staðið frammi fyrir sínum áskorunum, sérstaklega verulegum skemmdum í öflugum jarðskjálftum sem riðu yfir Ísland árin 2000 og 2008. Þessir atburðir kröfðust tímabundinnar lokunar hennar vegna umfangsmikilla viðgerða, sem sýnir skuldbindingu samfélagsins við að varðveita ástkæra kennileitið sitt. Til að viðurkenna sögulega og menningarlega mikilvægi hennar, var Villingaholtskirkja opinberlega friðuð 1. janúar 1990 samkvæmt íslenskum þjóðminjalögum, sem tryggir varðveislu hennar fyrir komandi kynslóðir til að meta og geyma.

Í hinu friðsæla landslagi Suðurlands stendur Villingaholtskirkja, heillandi og sögulega mikilvæg kirkja, strax auðþekkjanleg á hvítum timburveggjum sínum og skæru rauðu þaki, krýndri mjórri spíru og krossi. Byggð á árunum 1910 til 1911, var þessi sterka bygging reist úr járnvörðu timbri á traustum hlöðnum grunni, vitnisburður um íslenska handverkslist snemma á 20. öld. Kirkjan var hönnuð af Jóni Gestssyni, bónda og forsmið frá Villingaholti, sem gefur henni sérstakan staðbundinn blæ. Þegar nær dregur geta gestir dáðst að flóknum sikksakk-smáatriðum á gaflunum og einfaldri, inngangandi brúnni viðarhurðinni, sem nálgast er um steintröppur. Innanrýmið, sem rúmar 100 manns, er með sönglofti og hýsir merkilega muni, þar á meðal erlenda Kristsmynd frá 1878 sem altarisstykki, ljósprentuð eintök af fornu Guðbrandsbiblíu og Landnámabók, og fallega útskorið skírnarsár. Friðsæll kirkjugarðurinn, prýddur hvítum krossum, býður upp á rólega íhugun. Villingaholtskirkja á sér sérstakan stað í trúarsögu Íslands, og heldur áfram hefð tilbeiðslu á þessum stað þar sem fyrri kaþólskar kirkjur voru helgaðar Pétri postula. Seigla hennar er merkileg; kirkjan skemmdist töluvert í jarðskjálftunum árin 2000 og 2008 en var ástúðlega endurgerð og opnuð aftur. Frá 1. janúar 1990 hefur hún verið friðuð samkvæmt íslenskum þjóðminjalögum, sem tryggir varðveislu arfleifðar hennar fyrir komandi kynslóðir. Heimsókn býður upp á friðsæla innsýn í menningararf Íslands og byggingarlistarlega arfleifð, í bakgrunni stórbrotinnar náttúrufegurðar.