Urðaviti

Background

History & Background

Saga Urðavita er dramatísk saga um kraft náttúrunnar og þrautseigju mannsins. Fyrsti vitinn á þessum austasta punkti Heimaeyjar var reistur árið 1925, mikilvægur vitar fyrir skip sem sigldu um hættulegar vötn í kringum Vestmannaeyjar. Hins vegar var tilvera hans skyndilega rofin af hinu alræmda Eldfellsgosi árið 1973. Hraunflæðið gleypti upprunalegu bygginguna og gróf hana undir nýju lagi af eldfjallagrjóti. Eftir gosið var sett upp tímabundið norskt ljóshús úr trefjaplasti á Urð sem útbúið var með 500 mm linsu og gasljóstækjum. Hins vegar reyndist hið nýmyndaða eldfjallalandslag óstöðugt. Óvæginn kraftur sjávar tók að grafa undan fersku hrauninu undir vitanum, sem að lokum varð til þess að hann hrundi í sjóinn. Ósveigjanlegur var annar viti byggður á Urð árið 1982, aðeins til að mæta sömu örlögum og gafst upp fyrir öflugum kröftum Atlantshafsins. Núverandi Urðaviti, hannaður af Steingrími Arasyni, var loks byggður árið 1986. Þessi seigfljúga bygging, með ljóshæð sína 30 metra yfir sjávarmáli, stendur sem tákn um óbilandi anda Heimaeyjar. Hún táknar óhagganlega skuldbindingu eyjamanna við öryggi og siglingar þrátt fyrir stöðugar áskoranir sem stafa af síbreytilegu eldfjalla- og strandumhverfi þeirra. Endurtekin bygging og eyðilegging hennar segja sannfærandi sögu um lífið á jaðrinum á Íslandi.

Urðaviti er áberandi kennileiti staðsett á austasta jaðri Heimaeyjar, stærstu eyjar Vestmannaeyja. Þessi táknræni viti, hannaður af Steingrími Arasyni, stendur 30 metra yfir sjávarmáli, og björt hvít bygging hans og nútímaleg hönnun mynda sterka andstæðu við dökkt og hrikalegt eldfjallalandslagið í kringum hann. Stígurinn að vitanum, sem sést í forgrunni myndarinnar, er úr dökkum malar- og eldfjallagrjóti, sem vísar til eldheita fortíðar eyjarinnar. Útsýnið frá Urðavita er sannarlega stórfenglegt. Til vesturs teygja dramatískar, gróskumiklar klettar Heimaeyjar sig út og mæta djúpbláum Atlantshafinu. Í fjarska rís áberandi lögun annarrar eyju, líklega Elliðaeyjar, upp úr sjónum, með bröttum, grösugum hlíðum sem eru heillandi sjón. Blái himinninn fyrir ofan er oft flekkóttur af mjúkum, þunnum skýjum, sem bæta við dramatíska andrúmsloftið. Gestir geta klifrað upp traustu steyptu tröppurnar með hvítum handriðum til að ná botni ljóssins, og fá þannig upphækkað sjónarhorn á hráa fegurð Vestmannaeyja. Þessi staður er ekki aðeins sjónrænt ánægjulegur heldur einnig sögulegur. Hann segir sögu um ótrúlega seiglu. Upprunalegi vitinn, byggður árið 1925, var eyðilagður af hrikalegu Eldfellsgosinu árið 1973. Síðari viti árið 1982 varð einnig fórnarlamb þess að hið öfluga haf gróf undan hrauninu fyrir neðan hann. Núverandi bygging, reist árið 1986, er tákn um ákvörðun Heimaeyjar að endurbyggja og blómstra innan öflugs náttúrulegs umhverfis. Heimsókn hingað býður upp á djúpa tengingu við einstaka jarðfræði og sjómenningu Íslands.