Þykkvabæjarklaustur

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Saga Þykkvabæjarklausturs er djúpt rótgróin í trúarlandslagi miðalda Íslands. Staðurinn varð fyrst þekktur árið 1168 með stofnun kaþólskrar klausturs, sem þjónaði sem mikilvæg andleg og menningarleg miðstöð á svæðinu fram að siðaskiptum. Klausturlífið hér stuðlaði að vitsmunalegum iðkunum, og það var innan þessara veggja sem Eysteinn Ásgrímsson, munkur á 14. öld, samdi 'Lilju', helgikvæði sem talið er eitt frægasta miðaldahelgikvæði á Íslandi. Þótt upprunalega klaustrið standi ekki lengur, lifir arfleifð þess áfram. Stuðlabergssúla hefur verið reist til að merkja þann stað sem talið er að klaustrið hafi staðið, og býður gestum að íhuga langa sögu staðarins. Fornleifaskrá frá 1990 hefur skjalfest leifar bygginga, þar á meðal tóftir sem kallast 'Fornufjós' og gamalt sauðahús, sem veita áþreifanleg tengsl við fyrri byggð. Í dag heldur hin heillandi kirkja áfram langri hefð staðarins sem bænahús. Kirkjugarðurinn auðgar sögulega frásögn enn frekar með 'ábótasteini', goðsagnakenndum grip sem tengir staðbundið þjóðsagnasafn við fortíð klaustursins, og bætir dulúð við þennan þegar mikilvæga sögulega stað.

Þykkvabæjarklaustur er meira en bara kirkja; það er djúp ferð inn í andlega og byggingarlistarsögu Íslands, staðsett á fallegu Álftaversgosbelti á Suðurlandi. Núverandi kirkja, með sínum sérstaka hvíta bárujárnsklæðningu og skærrauðu þaki, er heillandi og táknræn bygging, toppuð af litlum klukkuturni með áberandi hvítum krossi gegn endalausum bláum himni. Rauðu glugga- og hurðakarmarnir bæta við hlýjum lit í einfaldri en glæsilegri hönnun hennar, sem gerir hana að fagurri sjón. Sögulega séð var þessi staður heimili mikilvægs kaþólsks klausturs, stofnað árið 1168 og blómstraði fram að siðaskiptum. Það var miðstöð náms og guðrækni, frægt fyrir tengsl sín við Eystein Ásgrímsson, munk á 14. öld sem samdi 'Lilju', eitt frægasta helgikvæði miðalda á Íslandi. Gestir geta enn skoðað svæðið þar sem klaustrið stóð einu sinni, merkt með stuðlabergssúlu sem talið er að gefi til kynna upprunalega staðsetningu þess. Fornleifaskrá frá 1990 lýsir rústum, þar á meðal tóftum sem kallast 'Fornufjós' og gamalt sauðahús, sem gefa vísbendingar um klausturlífið sem einu sinni blómstraði hér. Kirkjugarðurinn sjálfur er fjársjóður staðbundinna sagna, með svokölluðum 'ábótasteini'. Sagt er að ef steinninn sígur svo í jörðu að þörf sé á að lyfta honum og það sé gert, reki hval á fjöru klaustursins. Þessi blanda af sögu, þjóðsögum og sláandi náttúrufegurð gerir Þykkvabæjarklaustur að ómissandi áfangastað fyrir alla sem hafa áhuga á ríkri menningararfi Íslands og friðsælum landslagi. Það býður upp á rólega athvarf og áþreifanlega tengingu við miðaldaarfleifð landsins.