Þorlákskirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Saga Þorlákskirkju hefst 4. september 1975, þegar ákvörðun var tekin um að byggja nýja kirkju í Þorlákshöfn, samhliða því að Árnessýsla gaf 18.000 fermetra lands undir kirkjugarð. Grunnurinn var helgaður og fyrsta skóflustungan tekin 28. apríl 1979. Framkvæmdir gengu vel og náðu hámarki með vígslu kirkjunnar 28. júlí 1985 af herra Pétri Sigurgeirssyni biskupi. Hönnuð af arkitektinum Jörundi Pálssyni, er kirkjan vitnisburður um nútíma íslenska byggingarlist, með járnbentri steinsteypu í burðarvirki og timburþaki klæddu lakkbrenndu þakstáli. Sýn Pálssonar náði inn í innréttingarnar, þar sem hann hannaði einnig altari og prédikunarstól úr staðbundnu íslensku grágrýti, og skírnarfont úr íslensku gabbrói, og samþætti þannig náttúrulega jarðfræði svæðisins inn í hið heilaga rými. Árið 1996 var tónlistargeta kirkjunnar stórbætt með uppsetningu nýs pípuorgels, smíðað af Björgvini Tómassyni, sem minnkaði örlítið upprunalegu 80 sætin á sönglofti en auðgaði guðsþjónustuupplifun fyrir kirkjuskipið sem rúmar 200 manns. Þorlákskirkja þjónar ekki aðeins sem андleg miðstöð fyrir samfélagið heldur stendur hún einnig sem menningarminja, sem endurspeglar varanlegan kristinn arf Íslands og þróun hans í gegnum nútíma hönnun. Sérstakt útlit hennar, ásamt sjávarútvegsskúlptúrum fyrir utan, segir sögu trúar sem fléttast saman við lífþráð strandsamfélags.

Þorlákskirkja, staðsett í strandbænum Þorlákshöfn á Suðurlandi, er merkilegt dæmi um nútíma íslenska kirkjuarkitektúr. Kirkjan var vígð 28. júlí 1985 af herra Pétri Sigurgeirssyni biskupi, en tíu árum áður hafði Árnessýsla gefið 18.000 fermetra lands undir kirkjugarð. Fyrsta skóflustungan var tekin 28. apríl 1979, sem markaði upphaf þessa sérstæða verkefnis. Kirkjan var hönnuð af arkitektinum Jörundi Pálssyni og er auðþekkjanleg að utan með áberandi, bratt hallandi gráu málmþaki sem myndar nær pýramídalaga lögun, og rís upp frá ljósum, járnbentri steinsteypuveggjum. Lágur, dökkur grjótveggur, byggður úr staðbundnum eldfjallagrjóti, umlykur grunn kirkjunnar og festir hana þétt í íslensku landslagi. Aðalinngangurinn er með fallega útskornri tréhurð, sem er sett í djörf, hyrndan hvítan ramma og býður upp á hlýlega andstæðu. Inni í kirkjuskipinu eru sæti fyrir 200 manns, og glæsilegt pípuorgel, smíðað af Björgvini Tómassyni, var sett upp árið 1996, sem eykur hljóðvist og andlega upplifun kirkjunnar. Jörundur Pálsson hannaði einnig innréttingar, þar á meðal altari og prédikunarstól úr íslensku grágrýti og skírnarfont úr íslensku gabbrói, sem undirstrikar notkun innlendra efna. Fyrir utan kirkjuna sjálfa munu gestir taka eftir sterku sjávarþema í umhverfi hennar. Vinstra megin við kirkjuna stendur stórkostleg, abstrakt málmskúlptúr af báti, sem hvílir á grunni af hlaðnum eldfjallasteinum. Nálægt liggur stórt, dökkt akkeri á grasinu, og hár fánastöng stendur vörð, allt styrkir þetta djúp tengsl Þorlákshafnar við sjóinn og sjávarútvegsarfi hennar. Hin rólega græna landslag, með fjarlægum fjöllum undir oft skýjuðum íslenskum himni, veitir friðsæla umgjörð fyrir þennan byggingar- og menningarminja. Þorlákskirkja býður upp á einstaka blöndu af андlegri ró, nútíma hönnun og áþreifanlegum tengslum við strandlíf Íslands.