Staðarkirkja í Steingrímsfirði

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Saga Staðarkirkju í Steingrímsfirði nær aftur til upphafs kristni á Íslandi. Þessi staður í Staðardal, við botn Steingrímsfjarðar, er talinn hafa verið prestsetur frá frumdögum trúarinnar á eyjunni. Á kaþólskum tíma var kirkjan helguð Maríu og öllum heilögum, sem undirstrikar sögulegt mikilvægi hennar sem andlegrar miðstöðvar fyrir samfélagið á Ströndum. Núverandi timburbygging, áberandi dökk timburbygging með rauðu þaki, var vígð árið 1855, sem gerir hana að þriðja elsta húsinu á öllu Stranda-svæðinu. Byggingu hennar var stjórnað af merkum einstaklingum eins og Sigurði Gíslasyni, presti á Staðarkirkju, og hún hefur verið tengd öðrum mikilvægum einstaklingum eins og Jóni Árnasyni, sem síðar varð biskup í Skálholti. Hins vegar stóð kirkjan frammi fyrir erfiðu tímabili hnignunar. Eftir að Hólmavíkurkirkja tók við aðalhlutverki hennar, lenti Staðarkirkja í vanrækslu. Mikilvægur punktur í varðveislu hennar kom árið 1981 þegar þáverandi forseti Íslands, Vigdís Finnbogadóttir, heimsótti Stranda-svæðið. Djúpt snert af sögulegu og menningarlegu mikilvægi hennar, beitti hún sér fyrir stofnun sjóðs sem var tileinkaður endurreisn hennar. Þetta framtak leiddi til víðtæks endurbótaverkefnis sem blés nýju lífi í hina sögulegu byggingu. Hinum umfangsmiklu viðgerðum lauk árið 1990, sem endaði með endurvígslu kirkjunnar, og tryggði þannig áframhaldandi arfleifð hennar fyrir komandi kynslóðir.

Staðarkirkja í Steingrímsfirði, sem er staðsett í rólegum Staðardal við botn Steingrímsfjarðar, er meira en bara kirkja; hún er lifandi hluti af íslenskri sögu. Áberandi útlit hennar, með dökkum timburveggjum, rauðu þaki og hvítum gluggakörmum og klukknaporti, gerir hana að fallegu kennileiti í oft drungalegu landslagi Vestfjarða. Hún var vígð árið 1855 og ber hún titilinn þriðja elsta húsið á Ströndum. Þessi staður hefur verið prestsetur frá upphafi kristni á Íslandi, sem vitnar um djúpar andlegar rætur hans. Sögulega séð, á kaþólskum tíma, var hún helguð Maríu og öllum heilögum. Merkir prestar eins og Jón Árnason, sem síðar varð Skálholtsbiskup, og Sigurður Gíslason, sem sá um byggingu núverandi kirkju, eru hluti af ríkri arfleifð hennar. Eftir tímabil hnignunar þegar hlutverk hennar var tekið yfir af Hólmavíkurkirkju, stóð kirkjan frammi fyrir eyðileggingu. Hins vegar varð vendipunktur með heimsókn Vigdísar Finnbogadóttur forseta til Stranda árið 1981, sem veitti innblástur að stofnun sjóðs til heildarendurbóta hennar. Hin vandlega vinna lauk árið 1990, sem leiddi til endurvígslu hennar. Gestir geta skoðað heillandi innviði hennar, þó að aðgangur gæti verið takmarkaður, og gengið um hið andrúmsloftsríka kirkjugarð með sínum einföldu hvítu krossgrafsteinum, íhugandi um aldir staðbundins lífs og trúar. Hin kyrrláta einsemd og sögulega dýpt gera hana að sannarlega snertandi viðkomustað.