Staðarkirkja í Aðalvík

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Kirkja hefur staðið í Aðalvík frá því á miðöldum og verið andlegt hjarta afskekktrar byggðar. Á kaþólskri tíð var hún helguð Maríu guðsmóður og Pétri postula, og til er máldagi kirkjunnar frá 1282 sem Árni biskup setti. Á 15. öld mun kirkjujörðin hafa verið í eigu Vatnsfjarðar-Kristínar, sem undirstrikar langvarandi mikilvægi hennar. Núverandi Staðarkirkja var byggð árið 1904 og kom í stað torfkirkju sem reist var á milli 1850-1860 og var orðin illa farin. Þessi samfellda röð bygginga undirstrikar áframhaldandi mikilvægi bænahúss í Aðalvík. Í skrám kirkjunnar má einnig finna áhugaverðar persónur úr fortíðinni, þar á meðal presta eins og Árna Loftsson og Vigfús Benediktsson, sem síðarnefndi var kallaður "Galdra-Fúsi", en báðir voru sakaðir um galdra, sem bætir einstakri dulúð við sögu kirkjunnar. Samfélagið í kringum Staðarkirkju dró mjög úr sér um miðja 20. öld. Séra Finnbogi L. Kristjánsson, síðasti sóknarprestur Sléttuhreppinga, lét af störfum árið 1945. Því miður, aðeins sjö árum síðar, árið 1952, lagðist allur hreppurinn í eyði. Þrátt fyrir þetta hefur kirkjan verið fallega endurgerð og viðhaldið, og stendur hún sem hjartnæmt tákn um eitt sinn blómlegt, seigt samfélag og varanlegan kraft sögunnar í auðnu landslagi.

Staðarkirkja í Aðalvík, sem staðsett er í hinni stórfenglegu en að mestu eyðileggðu Aðalvík á Vestfjörðum, er heillandi sjón. Hreint hvítt yfirbragð hennar og líflegt, rauð bárujárnsþak skera sig skarpt úr gegn djúpgrænum gróðri í forgrunni, dökku vatni fjarðarins og tignarlegum, lagskiptum gráum og grænum fjöllum sem rísa dramatískt fyrir aftan hana. Kirkjan var byggð árið 1904 og tók við af torfkirkju frá miðri 19. öld, og heldur áfram hefð guðsþjónustu sem nær aftur til miðalda. Á kaþólskum tíma var hún helguð Maríu guðsmóður og Pétri postula, arfleifð sem er skjalfest allt aftur til ársins 1282. Saga kirkjunnar er gegnsýrð staðbundnum sögum, einkum um presta eins og Árna Loftsson og Vigfús Benediktsson, sem báðir voru sakaðir um galdra – vitnisburður um einstaka fortíð svæðisins. Þótt umhverfið hafi orðið eyðibýli árið 1952, aðeins sjö árum eftir að síðasti sóknarprestur hennar lét af störfum, hefur kirkjan sjálf verið endurnýjuð af ást og er í frábæru ástandi. Þó hún sé yfirleitt læst, býður ytra byrði hennar upp á kröftuga sjónræna frásögn um seiglu, trú og varanlegan anda afskekktrar íslenskrar samfélags. Að heimsækja Staðarkirkju er tækifæri til að stíga aftur í tímann og upplifa hráa fegurð og djúpa kyrrð á sannarlega sérstökum stað.