Skarðskirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Saga Skarðskirkju er náið tengd Skarðsbænum á Skarðsströnd, stað sem talinn er hafa verið kirkjustaður síðan um árið 1200. Þessi langa saga kirkjustaðar undirstrikar mikilvægi Skarðs fyrir trúarlíf og samfélag í gegnum aldirnar í þessum hluta Vesturlands. Núverandi kirkja að Skarði var byggð 1914-1916 úr viðum eldri kirkju, sem fauk í ofsaveðri. Þetta sýnir seiglu samfélagsins að endurreisa helgidóminn sinn. Kirkjan var mikið endurbætt á árunum 1977-1983 og aftur á síðustu árum 20. aldar undir stjórn Þorvaldar Brynjólfssonar, sem tryggir varðveislu hennar. Meðal merkra gripa í kirkjunni er altarisbrík með alabastursmyndum frá 15. öld, sem Ólöf ríka er sögð hafa gefið kirkjunni. Þessi ómetanlegi gripur var jafnvel sendur á heimssýninguna í París árið 1910, sem sýnir alþjóðlegt mikilvægi hennar. Skarðskirkja er því ekki aðeins staðbundin kirkja heldur einnig geymsla þjóðargersema og er enn í dag kær „bændakirkja“.

Skarðskirkja er söguleg kirkja á Vesturlandi, sem stendur stolt á Skarðsströnd, og endurspeglar ríka trúar- og byggingarlistarlega arfleifð Íslands. Með sínum sérstaka hvíta timburveggjum og skæra rauða bárujárnsþaki myndar hún sterka andstæðu við hið dramatíska, öldótta landslag. Þessi heillandi kirkja, með tignarlegri turnspíru toppaðri með hvítum krossi, er meira en bara falleg sjón; hún er vitnisburður um aldir af íslenskri trúararfleifð. Skarð hefur líklega verið kirkjustaður síðan um árið 1200 e.Kr. Núverandi kirkja var byggð á árunum 1914-1916 úr viðum eldri kirkju, sem fauk í ofsaveðri. Merkilegt nokk, var mikið af timbri úr upprunalegu byggingunni bjargað og endurnýtt, sem gefur núverandi kirkju áþreifanlegan tengsl við fortíð hennar. Kirkjan var mikið endurbætt á árunum 1977-1983, og aftur seint á 20. öld undir stjórn Þorvaldar Brynjólfssonar, sem hefur varðveitt einstakan karakter hennar. Inni í kirkjunni er að finna marga merkilega gripi, sérstaklega altarisbrík frá 15. öld með alabastursmyndum. Þessi ómetanlega gripur er talinn hafa verið gjöf frá Ólöfu ríku og vakti jafnvel alþjóðlega athygli þegar hún var send á heimssýninguna í París árið 1910. Einfalt en djúpt innra rými endurspeglar varanlega trú staðbundins bændasamfélags, en fyrir það er Skarðskirkja áfram kær „bændakirkja“. Heimsókn býður upp á rólega innsýn í íslenskt sveitalíf og tækifæri til að tengjast djúpum sögulegum rótum þess. Umhverfið, með grösugum hæðum og fjarlægum fjöllum, veitir rólegan bakgrunn fyrir íhugun. Ekki missa af litla kirkjugarðinum við hlið kirkjunnar, sem eykur á sjarma hennar. Þetta er kjörinn staður fyrir þá sem leita að rólegri fegurð, sögulegum áhuga og ekta sneið af íslenskri menningu.