Skaftárósviti

Background

History & Background

Skaftárósviti státar af heillandi sögu, sem hófst árið 1911, ekki á núverandi staðsetningu sinni, heldur á Rifstanga á Melrakkasléttu. Upphaflega byggður sem járngrindaviti, þjónaði áberandi rauð grind hans sem mikilvæg siglingaraðstoð á upphaflega norðursvæði sínu í yfir 40 ár. Þetta gerir ferð hans og síðari endurreisn enn merkilegri. Árið 1953 var ákveðið að flytja þessa mikilvægu byggingu. Vitinn var vandlega tekinn í sundur, bita fyrir bita, og fluttur yfir töluverðar vegalengdir á nýtt heimili sitt við Skaftárósa á Suðurlandi. Þessi flutningur breytti honum í einstakan sögulegan minnisvarða, þar sem hann hefur þann heiður að vera elsti járngrindaviti landsins alls, vitnisburður um íslenska verkfræði og þann mikilvæga stað sem öryggi á sjó hefur haft. Í gegnum áratugina hefur Skaftárósviti verið uppfærður til að mæta nútíma kröfum. Árið 1983 var ratsjársendi settur upp, upphaflega knúinn einnota rafhlöðum. Frekari nútímavæðing átti sér stað árið 1989 þegar vitinn var fullkomlega rafvæddur, fékk rafmagn frá aðalnetinu, sem tryggði áframhaldandi áreiðanleika hans sem leiðarljós fyrir skip sem sigla um hrjúfa strandlengju Íslands. Hannaður af verkfræðingnum Thorvald Krabbe, gerir 19,5 metra hæð hans hann að áberandi eiginleika í eyðileggðu en grípandi landslaginu.

Skaftárósviti stendur stoltur á hrjúfri, dökksandsströnd Suðurlands og er ekki bara viti; hann er lifandi hluti af íslenskri sjóminjasögu. Þessi glæsilega, 19,5 metra háa járngrindabygging, máluð skærrauð, var hönnuð af Thorvald Krabbe verkfræðingi og býður upp á rólegt útsýni yfir kyrrlátt vatn og klettafjörur. Saga hans hófst árið 1911, ekki hér, heldur miklu lengra norður á Rifstanga, Melrakkasléttu, þar sem hann þjónaði sem mikilvæg leiðarljós sjófarenda í yfir fjóra áratugi. Árið 1953, í merkilegu verkfræðilegu afreki og útsjónarsemi, var allur vitinn vandlega tekinn í sundur, fluttur og endurreistur á núverandi fagurri staðsetningu sinni við Skaftárósa. Þetta gerir hann að elsta járngrindavita á öllu Íslandi, sannur vitnisburður um varanlega hönnun hans og mikilvægi. Gestir í dag geta metið hrjúfa fegurð hans, þar sem skærrauð grind hans stendur í skörpum andstæðum við dökkan eldfjallasandinn og djúpbláan sjóinn. Við hlið aðalturnarins er heillandi, hrörlegur steinkofi með veðruðu bárujárnsþaki sem bætir við fagurt útsýnið og vísar til einfaldari tíma. Svæðið, sem einkennist af dökku, næstum yfirnáttúrulegu landslagi og áberandi staurum sem rísa upp úr vatninu í fjarska, býður upp á friðsæla umgjörð til íhugunar. Þótt aðalhlutverk hans sé siglingar, gerir söguleg ferð hans og áberandi nærvera gegn dramatískum íslenskum bakgrunni Skaftárósvita að sannfærandi viðkomustað fyrir alla sem skoða einstök landslag og arfleifð landsins. Vitinn var nútímavæddur í gegnum árin, fékk ratsjársendi árið 1983 og fulla rafvæðingu árið 1989, sem tryggði áframhaldandi þjónustu hans við þá sem sigla um villt vötn Íslands.