Reynistaðarkirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Reynistaður hefur djúpar sögulegar rætur sem mikilvæg byggð, kirkjustaður og fyrrum Benediktsreglu nunnuklaustur staðsett vestan Héraðsvatna. Nunnuklaustrið, sem stofnað var árið 1295, blómstraði í aldir áður en því var lagt niður árið 1552, og skildi eftir varanlegan andlegan arf í héraðinu. Áður en klausturtíminn hófst, varð Reynistaður þekktur sem jarlssetur þegar Gissur jarl Þorvaldsson keypti jörðina árið 1259 og flutti búsetu sína þangað. Saga kirkju á Reynistað nær að minnsta kosti aftur til ársins 1268, en þá er skráð að Gissur jarl Þorvaldsson lést 12. janúar og var grafinn í gólfi kirkjunnar. Núverandi heillandi hvíta timburkirkja, sem sést í dag, var byggð mun síðar, á árunum 1868 til 1870, og endurspeglar byggingarstíl síns tíma. Forkirkja var bætt við árið 1950, sem styrkti bygginguna enn frekar. Einn af sérstæðustu eiginleikum Reynistaðarkirkju er prédikunarstóll hennar, sem er staðsettur beint yfir altarið – sjaldgæf fyrirkomulag sem finnst aðeins í fimm öðrum kirkjum á öllu Íslandi. Frá árinu 1960 hefur kirkjan starfað sem útkirkja frá Glaumbæ, en áður var henni þjónað frá Sauðárkróki, sem endurspeglar varanlegt hlutverk hennar í andlegu lífi samfélagsins.

Reynistaðarkirkja er staðsett í grænu landslagi vestan Héraðsvatna og er sögulegur staður sem hefur þjónað sem kirkja, bær og fyrrum Benediktsreglu nunnuklaustur. Núverandi kirkja, sem er heillandi hvít timburbygging með bárujárnsþaki í ljósblágráum lit og áberandi gulum útskurði umhverfis glugga, hurðir og þakskegg, var reist á árunum 1868 til 1870. Einföld en glæsileg hönnun hennar, með litlum, sérstæðum turni með tveimur bogadregnum opum, fellur fallega að íslensku umhverfi. Forkirkjan, sem var síðari viðbót, var reist árið 1950. Sögulega séð var Reynistaður mikilvægur staður, sérstaklega sem höfuðból Gissurar jarls Þorvaldssonar, sem keypti jörðina árið 1259. Heimildir benda til þess að kirkja hafi verið hér strax árið 1268, árið sem Gissur jarl lést og var að sögn grafinn í gólfi hennar. Til að bæta við einstakan karakter Reynistaðarkirkju er prédikunarstóll hennar staðsettur beint yfir altarið – sjaldgæfur byggingarlistareiginleiki sem finnst aðeins í fimm öðrum íslenskum kirkjum. Kirkjugarðurinn í kring, prýddur hóflegum hvítum krossum og legsteinum, býður upp á friðsælt rými til íhugunar. Gestir munu meta hið rólega andrúmsloft og tækifæri til að kafa ofan í ríka trúar- og menningarsögu Íslands. Þó að kirkjan sjálf sé vitnisburður um íslenska handverksmenn, þá gerir sögulegt samhengi hennar, frá klausturrótum til tengsla við voldugan jarl, hana sannarlega að ómissandi áfangastað. Hún hefur verið útkirkja frá Glaumbæ síðan 1960, en áður var þjónað frá Sauðárkróki.