Laxárgljúfur

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Laxárgljúfur, áberandi gljúfur í hálendisbrún á afrétti Skeiða- og Hrunamanna og Gnúpverja, á tilvist sína að þakka hinni öflugu Stóru-Laxá. Þessi á, sem á upptök sín í Laxárdrögum sunnan Kerlingarfjalla, hefur skorið sig vandlega djúpt í berggrunninn undanfarin um það bil 10.000 ár. Myndun gljúfursins er fyrst og fremst rakin til rofs og graftar árinnar eftir síðasta ísöld. Gljúfrið er um 10 kílómetra langt, frá innsta hlutanum að Hrunakrók, efst í Laxárdal, og er 100-200 metra djúpt. Gljúfraveggirnir eru víða þverhníptir til beggja handa, og rennur tær áin þar þröngt. Annars staðar eru gljúfrin breið og stöllótt. Þessar fjölbreyttu jarðfræðilegu myndanir, sérstaklega líflegar á svæðum eins og Fögrutorfu, sýna flókna eldfjalla- og jökulsögu Íslands.

Laxárgljúfur er stórkostlegt náttúruundur á Suðurlandi, vitnisburður um öfluga jarðfræðisögu eyjarinnar. Gljúfrið er aðallega skorið af Stóru-Laxá, sem á upptök sín sunnan Kerlingarfjalla, og hefur verið mótað undanfarna 10.000 ár af óvægnum kröftum rofs og jökulvatns. Gljúfrið er um 10 kílómetra langt og 100-200 metra djúpt, og eru brattir, oft lóðréttir veggir þess dramatísk sýning á fjölbreyttum bergmyndunum, margar þeirra þaktar þykkum, líflegum grænum mosa, eins og sést á áhrifamiklum myndum. Tært og ómengað vatn Stóru-Laxár flæðir tignarlega, stundum þröngt lokað milli hárra kletta, á öðrum stöðum breiðara og í stallóttari köflum. Gljúfrið gefur djúpa tilfinningu fyrir fornum krafti og náttúrufegurð. Þó að sum svæði, eins og Fögrutorfa, séu sérstaklega þekkt fyrir stórbrotna náttúru, er mikið af gljúfrinu erfitt eða ófært göngumönnum, sem undirstrikar villt og ósnortið eðli þess. Heimsókn hingað býður upp á einstakt tækifæri til að verða vitni að áframhaldandi listsköpun náttúrunnar, þar sem eldfjallaberg mætir varanlegum krafti vatnsins og skapar landslag sem er bæði stórfenglegt og nákvæmt í smáatriðum.