Konungsvarða

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Konungsvarða á sér sérstakan stað í íslenskri sögu, beintengdur við fortíð landsins undir dönskum yfirráðum. Hann var reistur árið 1936 af vegaverkamönnum á staðnum sérstaklega til að minnast opinberrar heimsóknar Kristjáns X Danakonungs og Alexandrínu drottningar til Íslands. Þessi heimsókn var mikilvægur atburður, sem viðurkenndi vaxandi samband Danmerkur og Íslands, sem þá var enn í persónulegu sambandi við dönsku krúnuna, þó með aukinni sjálfstjórn. Varðinn sjálfur, traustur steinhlaði eins og sést á myndinni, er toppaður með áberandi ferhyrndum steini sem ber höggvið fangamark Kristjáns X konungs (kórónuð 'C' fléttuð saman við 'A') og ártalið '1936'. Þetta persónulega merki þjónar sem varanlegur vitnisburður um ferð konungsins yfir Holtavörðuheiði. Konungsvarða er ekki einangraður minnisvarði; hann er eitt af mörgum slíkum kennileitum sem finnast um allt Ísland, hvert um sig markar konungsheimsókn og endurspeglar ákveðinn tíma í sögu þjóðarinnar. Þessir varðar standa sem þögul vitni að þeim tíma þegar nærvera konungs skildu eftir sig líkamleg spor í víðáttumiklu íslensku landslagi.

Konungsvarða er sögulega mikilvægt kennileiti staðsett á Norðurlandi, nánar tiltekið við gamla veginn sem liggur yfir Holtavörðuheiði, á nyrsta hluta Grunnavatnshæða. Þessi trausta steinbygging, sem sést vel á myndinni, var reist árið 1936 til að minnast opinberrar heimsóknar Kristjáns X Danakonungs og Alexandrínu drottningar til Íslands. Sérstæðasta einkenni varðans er ferhyrndi steinninn á toppnum, þar sem fangamark konungs (kórónuð 'C' fléttuð saman við 'A') og ártalið '1936' eru greinilega höggvin, sem gerir hann að áþreifanlegum tengli við mikilvæga stund í samskiptum Íslands og Danmerkur. Varðinn sjálfur er byggður úr grófhöggnum steinum, vandlega hlaðinn til að mynda traustan, mjókkanandi minnisvarða, sem fellur í sátt við umhverfið, sem er harðbýlt landslag með strjálu grasi og fjarlægum hæðum undir víðáttumiklum himni. Konungsvarða er eitt af mörgum slíkum kennileitum um allt Ísland, sem minnir á fyrri konungsheimsóknir. Gestir geta notið notalegrar göngu eftir gamla veginum til að komast að varðanum, og upplifað þannig kyrrláta fegurð íslensku hálendisins á meðan þeir tengjast hluta af konunglegri sögu þess. Það býður upp á einstakt tækifæri til að íhuga söguleg tengsl og varanlega náttúrulega hrjúfleika svæðisins.