Kjarvalshvammur

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Saga Kjarvalshvamms er órofa tengd Jóhannesi S. Kjarval, einum virtasta listamanni Íslands. Um 1948 leitaði Kjarval, sem var þekktur fyrir djúpa tengingu sína við íslenskt landslag og þjóðsögur, að afskekktum stað á Austurlandi þar sem hann gæti sokkið sér í náttúruna og málað. Hann setti upp tjald á þessum sama stað og fannst hrikaleg fegurð svæðisins afar innblásandi. Bóndi nokkur, sem sá hollustu listamannsins og þörf hans fyrir varanlegri bækistöð, gaf Kjarval örlátlega landskikann og reisti hinn látlausa hvíta kofa sem stendur þar í dag. Þetta veitti Kjarval langtíma athvarf þar sem hann gat oft komið aftur. Þetta var eina eignin sem Kjarval átti nokkru sinni, sem ber vitni um sérstaka þýðingu hennar í lífi hans. Það var í þessu friðsæla umhverfi, umkringdur móðukenndum klettum og grænum hlíðum eins og sést á myndinni, sem Kjarval dvaldi töluverðan tíma og framleiddi mörg frægustu verka sinna. Á staðnum er einnig bátaskýli fyrir „Mávinn,“ bát sem Kjarval sigldi eitt sinn niður Selfljótið til Borgarfjarðar, sem bætir enn einni sögu við ævintýralegan anda hans og tengingu við land og vatnaleiðir.

Kjarvalshvammur, staðsettur við vegarbrún nr. 94 skammt frá Ketilsstöðum í Hjaltastaðaþinghá, er dýrmætt menningarminnismerki á Austurlandi. Þessi látlausi hvíti kofi, sem stendur á trépalli og hefur móðukennda, græna kletta í bakgrunni, hefur mikla sögulega þýðingu sem ástsælt sumardvalarstaður og eina eign Jóhannesar S. Kjarvals (1889-1965), eins frægasta málara Íslands. Um 1948, leitaði Kjarval, sem var að leita að innblástri, skjóls í tjaldi á þessum sama stað. Örlátur bóndi, sem viðurkenndi listræna sál hans, gaf honum ekki aðeins landið heldur reisti einnig einfalda en táknræna kofann. Frá þessu friðsæla athvarfi sótti Kjarval mikinn innblástur og málaði mörg af þekktustu meistaraverkum sínum sem fanguðu einstakt ljós og dramatískt landslag Íslands. Gestir geta notið rólegu andrúmsloftsins sem næraði slíka listræna snilli, ímyndað sér Kjarval sjálfan horfa út um margrúða gluggann á kofanum og fanga kjarna nærliggjandi náttúru. Upplýsingaskilti er einnig til staðar á staðnum, sem veitir frekari upplýsingar um ríka sögu þess og tengingu við listamanninn.