Keldnakirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Keldnakirkja hefur mikilvægan sess í kirkjusögu Suðurlands. Upphaflega var hún hluti af Keldnaþingum, en árið 1880 var sóknarlandið fært að Odda eftir að Keldnaþingum var lagt niður. Kaþólskar kirkjur á svæðinu voru jafnan helgaðar Páli postula, sem bendir til langrar sögu trúarstarfs á svæðinu. Núverandi járnvarða timburkirkja, sem er áberandi kennileiti, var reist árið 1875. Þetta verkefni var að mestu leyti undir forystu Guðmundar Brynjólfssonar, bónda á Keldum, með Halldóri Björnssyni frá Felli í Mýrdal sem yfirsmið. Hófleg stærð kirkjunnar endurspeglar fámennan söfnuð sem hún var ætluð til að þjóna, og undirstrikar þannig samheldinn samfélagsanda. Við byggingu hennar lagði Hjörtur Oddsson, snikkari og bóndi í Eystri-Kirkjubæ, mikið af mörkum til innréttinganna, smíðaði prédikunarstólinn, altarið og ljósaarmana, og skar vandlega ártalið „1875“ í kirkjuna, smáatriði sem enn er sýnilegt í dag. Í gegnum áratugina hefur Keldnakirkja verið viðhaldið og varðveitt, sem tryggir áframhaldandi nærveru hennar sem menningar- og trúarlegur leiðarljós. Athyglisverðar viðgerðir voru gerðar á árunum 1956 til 1957, sem hjálpuðu til við að vernda byggingarlegt heilleika hennar og sögulegan sjarma. Í dag stendur hún sem fallegt dæmi um íslenska sveitakirkjuarkitektúr frá 19. öld, sem endurspeglar seiglu og trúmennsku íslenskra kynslóða.

Keldnakirkja, sem staðsett er í rólegu landslagi Suðurlands, er heillandi vitnisburður um ríka sögu svæðisins og varanlega trú. Þessi heillandi járnvarða timburkirkja, reist árið 1875, vekur strax athygli með sínu áberandi rauða bárujárnsþaki, sem stendur í fallegri andstæðu við hvítu veggina og grænu rammann í kringum glugga, hurðir og klukknaturninn. Ártalið „1875“ er stolt sýnt á turninum, sem vísar til hóflegs upphafs hennar. Hófleg stærð kirkjunnar endurspeglar fámennan söfnuð sem hún var byggð til að þjóna, en nærvera hennar er djúpstæð. Umkringd rólegum kirkjugarði með bæði einföldum hvítum krossum og eldri legsteinum, vekur staðurinn frið og virðingu. Handan kirkjunnar opnast landslagið í öldóttar grænar hæðir, stráðar litlum trjám, og er umkringt stórfenglegum fjarlægum fjöllum, sumum enn með snjóblettum undir víðáttumiklum, oft skýjuðum, íslenskum himni. Rétt fyrir aftan kirkjuna sést hluti af eldri, hugsanlega torfþakinni byggingu, sem gefur vísbendingu um hefðbundna íslenska byggingarlist sem eitt sinn ríkti á svæðinu. Keldnakirkja er meira en bara bygging; hún er lifandi hluti af sögunni. Bygging hennar var samfélagsverkefni, hafið af Guðmundi Brynjólfssyni, bónda á Keldum, með Halldóri Björnssyni frá Felli í Mýrdal sem yfirsmið. Flókin innri atriði, þar á meðal prédikunarstóllinn, altarið og ljósaarmarnir, voru snilldarlega smíðuð af Hirti Oddssyni, staðbundnum snikkara. Heimsókn hingað býður upp á sjaldgæft tækifæri til að tengjast menningar- og trúararfleifð Íslands í rólegu, ósnortnu umhverfi, fjarri fjölförnum ferðamannaleiðum. Þetta er fullkominn staður fyrir þá sem leita að rólegri íhugun og þakklæti fyrir hefðbundna íslenska handverkskunnáttu og staðfast líf í sveitinni.