Kaupangskirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Staðurinn þar sem Kaupangskirkja stendur hefur verið bænahús í aldaraðir, með heimildum sem benda til þess að kirkja hafi staðið þar strax árið 1318, eins og fram kemur í Auðunnarmáldaga. Sögulega séð þjónaði hún sem útkirkja frá Hrafnagili. Kaþólsku kirkjurnar sem áður stóðu þar voru helgaðar Maríu guðsmóður og Ólafi helga Noregskonungi, sem endurspeglar djúpstæðar kristnar hefðir sem komu til Íslands. Núverandi steinkirkja, sérstök hvít bygging með gráþöktum turni og áberandi rauðri bogadreginni hurð, var vígð árið 1922. Hún var hönnuð og byggð af Sveinbirni Jónssyni, arkitekt sem síðar var kenndur við Ofnasmiðjuna í Reykjavík. Kirkjan er sérstaklega þekkt fyrir einstaka staðsetningu turnsins. Inni í henni eru mikilvægir gripir, þar á meðal altarismálverk eftir hinn virta listmálara Þórarin B. Þorláksson og brík frá 17. öld, sem varðveita brot úr langri og fjölbreyttri fortíð hennar. Innréttingin var endurnýjuð árið 1988 og tryggir áframhaldandi notkun hennar og varðveislu fyrir komandi kynslóðir.

Kaupangskirkja, sem er staðsett í friðsælu landslagi Norðurlands, er heillandi sjón með hvítum veggjum sínum og sérstökum gráþöktum turni, krýndum einföldum krossi. Ártalið „1922“ er smekklega letrað fyrir ofan sláandi rauða, bogadregna aðalinnganginn og býður gestum að ganga inn. Þessi heillandi steinkirkja, sem er vitnisburður um varanlega trú, var byggð af Sveinbirni Jónssyni og vígð árið 1922, með sæti fyrir 90 manns. Einstök staðsetning turnsins eykur á byggingarlistarlegan karakter hennar og gerir hana að vinsælu kennileiti á staðnum. Þótt núverandi bygging sé tiltölulega ný, á staðurinn sér ríka sögu, en kirkja er nefnd þar í Auðunnarmáldaga árið 1318. Sögulega var hún útkirkja frá Hrafnagili og kaþólskar kirkjur staðarins voru helgaðar Maríu guðsmóður og Ólafi helga Noregskonungi. Inni í kirkjunni, sem var endurnýjuð að innan árið 1988, eru dýrmætir gripir eins og altarismálverk eftir Þórarin B. Þorláksson og brík frá 17. öld, sem gefur innsýn í aldalanga íslenska trúarlist og hefðir. Gestir ganga inn í gegnum norðvesturhornið, sem er einstakt byggingarlistaratriði. Kaupangskirkja er meira en bara bygging; hún er lifandi hluti af menningarlegri og andlegri arfleifð Íslands, sem býður upp á friðsælan stað og ferðalag í gegnum tímann í stórkostlegu náttúrulegu umhverfi.