Kárahnjúkastífla
Kárahnjúkastífla er meginstífla Kárahnjúkavirkjunar á hálendi Austurlands. Hún er grjótstífla með steinsteyptri klæðningu sem stíflar Jökulsá á Dal við Fremri K…
Stuttlega
Heimsóknartími
30–60 minutes
Besta árstíð
June–September after Road 910 has opened; clear, calm days give the best views, while Hverfandi appears only when Hálslón is spilling.
Leiðarvísir
Road 910 from Fljótsdalur is paved to Kárahnjúkastífla and an ordinary car can reach the dam in suitable summer conditions. Beyond the dam the route becomes F910 and requires a high-clearance 4x4 when officially open. Check current road conditions before departure.
GPS
64.9469, -15.7925
Um
Um Kárahnjúkastífla
Kárahnjúkastífla er meginstífla Kárahnjúkavirkjunar á hálendi Austurlands. Hún er grjótstífla með steinsteyptri klæðningu sem stíflar Jökulsá á Dal við Fremri Kárahnjúk og myndar Hálslón. Samkvæmt tæknigögnum Landsvirkjunar er stíflan 198 metra há, 700 metra löng og í henni eru um 8,4 milljónir rúmmetra af fyllingarefni. Fyrir ferðamenn sameinar staðurinn gríðarlega verkfræðilega stærð og hrikalegt hálendislandslag. Frá stíflunni sést yfir Hálslón og hluta Hafrahvammagljúfurs. Þegar Hálslón nær yfirfallshæð myndast fossinn Hverfandi við stífluna og fellur um 100 metra niður í gljúfrið.
Myndir
Myndavefur
Bakgrunnur
Saga og bakgrunnur
Framkvæmdir við Kárahnjúkavirkjun hófust af fullum krafti árið 2003 í tengslum við orkusamning fyrir álverið í Reyðarfirði. Við Kárahnjúka var Jökulsá á Dal leidd um hjáveitugöng á meðan Kárahnjúkastífla var reist. Hálslón byrjaði að fyllast 28. september 2006. Á árinu 2006 lauk meginfyllingu stíflunnar og steinsteyptri klæðningu að vatnsmegin, en frágangur á stíflukrónu hélt áfram árið 2007. Fljótsdalsstöð var tekin í notkun árið 2007 og formleg gangsetning fór fram 30. nóvember. Kerfið tengir miðlunarlón á hálendinu við um 72 km langt gangakerfi og neðanjarðarstöð í Fljótsdal.
Kárahnjúkastífla er stærsta stíflan í Kárahnjúka- og Fljótsdalsvirkjunarkerfinu og eitt mest áberandi mannvirki á hálendi Austurlands. Stíflan liggur yfir Jökulsá á Dal við Fremri Kárahnjúk og er grjótstífla með steinsteyptri klæðningu. Samkvæmt núverandi tæknigögnum Landsvirkjunar er hún 198 metra há, 700 metra löng og inniheldur um 8,4 milljónir rúmmetra af fyllingarefni. Ásamt minni stíflunum Desjarárstíflu og Sauðárdalsstíflu myndar hún Hálslón, meginmiðlunarlón Fljótsdalsstöðvar. Þegar Hálslón er fullt er flatarmál þess um 63 ferkílómetrar og lengdin um 25 kílómetrar. Vatn úr lóninu fer um umfangsmikið gangakerfi til neðanjarðarstöðvarinnar í Fljótsdal sem var tekin í notkun árið 2007. Uppsett afl Fljótsdalsstöðvar er 690 MW og stór hluti orkunnar hefur farið til álversins í Reyðarfirði. Fyrir ferðamenn er Kárahnjúkastífla jafnframt sérstæður útsýnisstaður. Héðan er víðsýnt yfir Hálslón og hægt er að sjá hluta Hafrahvammagljúfurs, sem verður um 200 metra djúpt þar sem mest er. Þegar Hálslón fyllist og fer á yfirfall síðsumars getur myndast fossinn Hverfandi, sem fellur um 100 metra niður í gljúfrið. Aðkoma er óvenju greið miðað við hálendisstað þegar sumarvegurinn er opinn. Vegur 910 frá Fljótsdal er malbikaður alla leið að stíflunni og venjulegur fólksbíll kemst þangað við góðar aðstæður. Handan stíflunnar tekur við F910 og þar þarf vel búinn fjórhjóladrifinn bíl þegar leiðin er opin. Alltaf ætti að kanna færð og veður áður en lagt er af stað.
Þjóðsögur
Saga og þjóðsögur
Við Kárahnjúkastíflu mætast stórframkvæmdir og óbyggðir með óvenju skýrum hætti. Áður en virkjunarframkvæmdir hófust rann Jökulsá á Dal um Kárahnjúkasvæðið og áfram í djúpt Hafrahvammagljúfur. Framkvæmdir við Kárahnjúkavirkjun hófust 2003 og meðan stíflan reis var ánni veitt um hjáveitugöng. Hálslón tók að fyllast í september 2006 og Fljótsdalsstöð var tekin í notkun árið 2007. Stíflan er nú 198 metra há og 700 metra löng. Að baki henni liggur Hálslón sem getur orðið um 25 kílómetra langt þegar það er fullt. Þegar lónið nær yfirfallshæð verður umbreytingin sýnileg á ný: vatn fer um yfirfallið og myndar Hverfanda sem fellur um 100 metra niður í Hafrahvammagljúfur. Staðurinn segir því í senn sögu stórs orkukerfis og áframhaldandi áhrifa vatns, bergs og veðurs á hálendi Austurlands.
Staðbundin þjóðsaga
From Jökulsá á Dal to Hálslón
This is a modern historical story rather than a folklore legend. During construction of the Kárahnjúkar project, Jökulsá á Dal was diverted through tunnels while a 198-metre-high rockfill dam was built across the river. Hálslón began filling in September 2006, transforming the valley behind the dam into the system’s main reservoir. The landscape still makes the movement of water visible: when the reservoir reaches spill level, the overflow becomes Hverfandi and drops into Hafrahvammagljúfur. The dam therefore marks a major change in how the river moves through the highlands, while the canyon below remains a powerful reminder of the erosive force that shaped the area long before the project was built.
Staðsetning
Staðsetning
Discover
Explore Nearby
Places within 5.0 km
Loading nearby places…
0 places found within 5.0 km
Plan full itinerary →Kanna meira