Hvítárneskáli

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Hvítárneskáli var byggður árið 1930 af Ferðafélagi Íslands (FÍ) og er einn elsti fjallaskáli á Íslandi. Bygging hans var mikið verkefni, hannað til að veita ferðalöngum sem fóru um krefjandi Kjalvegarleiðina, sögulega leið sem tengdi saman suður- og norðurlandið, nauðsynlegt skjól. Áður en skálinn var byggður voru ferðir um þetta auðnaðarlendi enn hættulegri, sem gerði Hvítárnes að mikilvægri björgunarlínu fyrir fyrstu landkönnuði og fjárhirða. Í gegnum áratugina hefur skálinn gengið í gegnum ýmsar endurbætur og stækkun, en hefur alltaf haldið sínu einkennandi, trausta yfirbragði. Hinir áberandi hvítu bárujárnsveggir með björtu grænu köntunum, sem sjást greinilega í afskekktu umhverfi sínu, hafa orðið kunnugleg og kærkomin sjón fyrir óteljandi göngufólk. Strategísk staðsetning hans nálægt upptökum Hvítár hefur fest stöðu hans sem lykilstopp á skálaneti FÍ, og heldur áfram að þjóna nútíma ævintýramönnum sem leita að því að kanna hrjúfa hjarta Íslands.

Hvítárneskáli, sem stendur mitt í hrjúfri og stórbrotinni fegurð miðhálendis Íslands, er meira en bara skjól; hann er goðsagnakenndur áfangastaður fyrir ævintýramenn og bjarmi fyrir þá sem heillast af yfirnáttúrunni. Hinir heillandi hvítu bárujárnsveggir, sem standa í skörpum andstæðum við bjarta græna kantinn á þakinu og gluggakörmunum, eru vitnisburður um íslenskan þrautseigju í villtri náttúru. Hleðsluveggir, sem sjást vel við grunninn, veita skjól fyrir óvægum hálendisvindum og bjóða upp á sveitalegt en nauðsynlegt athvarf fyrir göngufólk og landkönnuði. Inni í kofanum er einföld innrétting sem veitir grunnþægindi fyrir næturgistingu. Hvítárnes er einn elsti fjallaskáli Íslands, byggður árið 1930, og hefur lengi verið mikilvægur áfangastaður á erfiðu Kjalvegarleiðinni. Frægð hans nær þó lengra en söguleg þýðing hans. Í áratugi hafa ferðalangar sem gist hafa í skálanum lýst hrollvekjandi upplifunum: óútskýrðum hljóðum sem berast um litlu herbergin, hlutum sem flytjast á dularfullan hátt og flöktandi draugum sem sjást í daufu ljósi. Hvort sem þetta eru afleiðingar ofvirkrar ímyndunarafls sem knúið er áfram af einangrun eða raunverulegar kynni af draugum, þá bætir orðspor skálans sem draugastaður óneitanlega dularfullri hlið við hverja heimsókn. **Hvað er hægt að sjá og gera:** Aðalatriðið er kofinn sjálfur og afskekkt umhverfi hans. Njóttu djúprar þagnar og víðáttumikils útsýnis yfir íslenska hálendið. Þetta er fullkominn grunnur fyrir dagsferðir eða sem stopp á lengri gönguleiðum. Reyndu að gista eina nótt til að sökkva þér að fullu niður í einstaka andrúmsloft kofans og upplifa kannski fræga yfirnáttúrulega virkni hans. **Ráð fyrir gesti:** Aðgangur er stranglega takmarkaður við sumartímann (venjulega júní til september) þegar Kjalvegarleiðin er opin. Yfirleitt er krafist fjórhjóladrifsbifreiðar til að komast í nágrennið. Bókaðu dvöl þína fyrirfram í gegnum Ferðafélag Íslands (FÍ). Vertu viðbúinn óútreiknanlegu veðri, jafnvel á sumrin, og taktu með allar nauðsynlegar vistir. Faðmaðu sveitalegar aðstæður og möguleikann á kynnum af annarri veröld.