Hraunskirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Hraunskirkja er í Þingeyrarprestakalli í Ísafjarðarprófastsdæmi. Hraun er eyðibýli og kirkjustaður í Keldudal. Þar voru katólskar kirkjur helgaðar Þorláki biskupi helga og útkirkja frá Söndum og síðan 1932 frá Þingeyri. Kirkjan, sem nú stendur þar, var byggð og vígð 1885. Smiður var Aðalsteinn Pálsson, bóndi á Hrauni, sem gaf söfnuðinum kirkjuna. Í kirkjunni kemur fram elzta formgerð timburkirkna. Sérkenni hennar er þakspónninn, sem sýnir, hvernig hún var smíðuð upphaflega, þótt þakið væri fljótlega klætt með bárujárni. Hún var aflögð sem sóknarkirkja árið 1971, þegar dalurinn fór í eyði. Hún var endurvígð og tekin aftur í notkun árið 2000 eftir endurbætur Þjóðminjasafnsins, sem tryggði varðveislu hennar og áframhaldandi mikilvægi sem menningarminja.

Hraunskirkja, staðsett í friðsælum Keldudal í Vestfjörðum, er meira en bara kirkja; hún er lifandi hluti af íslenskri sögu. Þessi heillandi ljósbláa timburkirkja, auðkennd með skærum rauðum dyrum og gluggakörmum, og toppuð með grárri turnspíru og krossi, var upphaflega byggð og vígð árið 1885 af bóndanum Aðalsteini Pálssyni á Hrauni. Einstök byggingarlist hennar sýnir elstu formgerð timburkirkna, sérstaklega þakspóninn sem, þótt þakið væri síðar klætt með bárujárni, sýnir upprunalega smíði hennar. Ferðalag kirkjunnar er saga um seiglu. Upphaflega útkirkja og síðar hluti af Þingeyrarprestakalli, þjónaði hún samfélaginu fram til ársins 1971, þegar Keldudalur fór í eyði, sem leiddi til þess að hún var lögð niður. Hins vegar tók saga hennar vonarverða stefnu. Með hollustu Þjóðminjasafns Íslands var Hraunskirkja endurnýjuð ítarlega, og söguleg heilleiki hennar var varðveittur. Hún var sigursællega endurvígð og tekin aftur í notkun árið 2000. Í dag geta gestir dáðst að einföldu en glæsilegu hönnun hennar, sem stendur gegn bakgrunni gróskumikilla grænna akra og dreifðra trjáa, með steingarði sem markar mörk forna kirkjugarðsins þar sem eldri kirkjur stóðu einu sinni. Hellulagði stígurinn sem liggur að skærum rauðum inngangi hennar býður upp á íhugun og tengingu við fortíðina. Hraunskirkja stendur sem hljóður verndari dalsins og býður upp á áhrifamikla áminningu um djúpstæða menningar- og trúararfleifð Íslands.