Hofsstaðakirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Hofsstaðakirkja á sér djúpstæða sögu innan Skagafjarðarprófastsdæmis. Hún var höfuðkirkja í Hofsstaðaþingum til ársins 1861, sem er vitnisburður um langvarandi mikilvægi hennar í samfélaginu. Eftir það var hún útkirkja frá Viðvík þar til Miklibær tók við árið 1970. Núverandi bygging, vígð um aldamótin 1900, var vandlega byggð úr timbri á sterkum hlöðnum grunni, sem var algeng og endingargóð byggingaraðferð á Íslandi. Jón Björnsson frá Ljótsstöðum var yfirsmiður, og með honum Jónas Jónsson frá Syðri-Brekkum. Áður en núverandi timburkirkja var reist stóðu kaþólskar kirkjur á Hofstöðum, helgaðar Maríu guðsmóður. Þessar eldri kirkjur hýstu Maríulíkneski sem mikil helgi hvíldi á og drógu að sér pílagríma sem komu langa vegu til að heita á myndina. Þetta líkneski, ásamt krossinum í Kaldaðarnesi, voru taldir meðal helgustu kirkjugripa á kaþólskum tíma á Íslandi. Stöðug notkun staðarins sem bænahúss í aldaraðir undirstrikar varanlegt andlegt mikilvægi hans og hlutverk í ríkri trúarsögu Íslands, sem hófst með lýðræðislegri upptöku kristni árið 1000 e.Kr.

Hofsstaðakirkja, staðsett í hinu fallega Miklabæjarprestakalli á Norðurlandi, er heillandi dæmi um hefðbundna íslenska kirkjubyggingarlist. Þessi fallega timburkirkja, vígð um aldamótin 1900, er með einkennandi torfþak sem veitir náttúrulega einangrun og fellur fallega inn í gróskumikið landslag, eins og sést á myndinni. Áberandi föl gula timburklæðningin, sem er í andstöðu við dökkgrænar karmar utan um hurð og glugga, stendur á sterkum hlöðnum grunni, og sýnir handverk byggingarmanna sinna, Jóns Björnssonar og Jónasar Jónssonar. Sögulega séð hafði Hofsstaðakirkja mikilvægt hlutverk sem höfuðkirkja Hofsstaðaþinga til ársins 1861, og síðar sem útkirkja. Kaþólskar kirkjur á staðnum á undan núverandi kirkju voru helgaðar Maríu guðsmóður og voru þekktar fyrir kraftaverka Maríulíkneski sem dró pílagríma víða að. Heimsókn í Hofsstaðakirkju býður upp á einstakt tækifæri til að tengjast andlegri fortíð Íslands og dást að klassísku dæmi um íslenska byggingarlist, staðsett í rólegu, oft þokuþöktu umhverfi.