Hlíðarrétt

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Hlíðarrétt, staðsett í Mývatnssveit ofan við Helgavog, við austanvert Mývatn, á sér langa og merka sögu. Hún er í landi Reykjahlíðar og bar lengst af nafnið Reykjahlíðarrétt. Réttin er líklega aldargömul, hlaðin að mestu úr staðbundnu grjóti, sem er til vitnis um varanlegt handverk íslenskra bænda. Þessi hefðbundna fjárrétt hefur stöðugt þjónað upprunalegum tilgangi sínum. Þó að hún sé enn virkilega notuð fyrir árlegar haustréttir, þá þýðir það að íslensk veðurskilyrði eru erfið að steinhleðslurnar þurfa oft umtalsverðar viðgerðir og viðhald á hverju ári. Þessi áframhaldandi hollusta við viðhald hennar undirstrikar mikilvægi hennar í landbúnaðar- og menningarlífi svæðisins og varðveitir forna iðkun fyrir komandi kynslóðir.

Hlíðarrétt er staðsett í Mývatnssveit, ofan við Helgavog, við austanvert Mývatn, og er merkilegt dæmi um lifandi menningararf Íslands. Þessi hefðbundna fjárrétt er líklega aldargömul og að mestu hlaðin úr traustum staðbundnum grjóti, eins og sést á sterkum veggjunum á myndinni. Hún bar lengst af nafnið Reykjahlíðarrétt og er enn virkur staður fyrir árlega haustréttir. Á hverju ári eru þúsundir sauðfjár, sem hafa reikað frjáls um hálendið allan sumarið, reknar niður í réttina af bændum, fjölskyldum þeirra og vinum. Myndin sýnir fullkomlega hið líflega óreiðu og skipulagða átak réttanna. Fólk sést virkt að störfum á miðlægu flokkunarsvæði, umkringt geislamynduðum dilkum fullum af sauðfjár. Þessi atburður er mikilvægur hluti af íslensku sveitalífi, ekki aðeins til að flokka búfé heldur einnig sem mikilvægur félagslegur viðburður. Gestir geta orðið vitni að ótrúlegri teymisvinnu, færni bændanna og hunda þeirra, og þeim mikla fjölda sauðfjár sem er verið að vinna með. Þó að réttin sjálf þurfi árlega viðgerðir til að viðhalda heilleika sínum, undirstrikar stöðug notkun hennar mikilvægi hennar. Heimsókn í Hlíðarrétt á haustréttum býður upp á óviðjafnanlegt tækifæri til að tengjast ósviknum íslenskum hefðum og fylgjast með iðkun sem er djúpt rótgróin í sögu og landslagi þjóðarinnar.