Hlíðarendakirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Saga Hlíðarendakirkju er djúpt rótgróin í fortíð Íslands, en fyrst er getið um kirkju á Hlíðarenda í máldaga Páls biskups Jónssonar um árið 1200 e.Kr. Upphaflega var hún nefnd 'alkirkja' um 1400, sem sýndi mikilvægi hennar innan kirkjuskipulagsins. Eftir siðaskipti breyttist staða hennar og var hún þá kölluð 'hálfkirkja', sem endurspeglaði breytingar í trúarlegri stjórnun og staðbundnu mikilvægi. Um aldamótin 1800 var hún orðin að falli komin, sem leiddi til þess að hún var lögð niður árið 1802 og sókn hennar tímabundið sameinuð Teigskirkju. Hins vegar leiddi einlægur vilji samfélagsins til endurreisnar. Með konungsbréfi árið 1886 voru sóknirnar sameinaðar á ný, sem ruddi brautina fyrir byggingu núverandi kirkju árið 1898. Þessi bygging var vandlega smíðuð af Sigurði Ólafssyni, færum smið frá Eyrarbakka, sem tryggði áframhaldandi tilvist helgs staðar á þessari sögulegu grundu. Auk byggingarlistarinnar hefur Hlíðarendakirkja mikið menningarlegt gildi. Inni í henni eru trúarleg málverk eftir Ólaf Túbals, listamann frá Múlakoti, og merkilegt nok, miðalda silfurkaleikur, sem þjónar sem beinn tengill við aldir tilbeiðslu. Kirkjan stendur ekki aðeins sem tilbeiðslustaður heldur sem áþreifanleg framsetning á varanlegri kristinni arfleifð Íslands, trú sem var samþykkt með lýðræðislegri ákvörðun á Alþingi árið 1000 e.Kr., og hefur verið viðhaldið stöðugt í gegnum byggingar eins og þessa heillandi bláu kirkju.

Hlíðarendakirkja stendur glæsilega á lítilli, gróinni hæð á hinu fagra Suðurlandi og er heillandi sjón. Sérstakt himinblátt viðarútlit hennar, sem er í andstöðu við líflegt rautt þak og háan, dökkan turnspíra, gerir hana auðþekkjanlega á bakgrunni grænna hæða og víðáttumikils himins. Minni, dekkri útihús situr hógværlega við hlið hennar og bætir við sveitalegan sjarma. Saga Hlíðarendakirkju nær aldir aftur í tímann, en fyrst er getið um kirkju hér í máldaga Páls biskups Jónssonar frá árinu 1200 e.Kr. Hún þróaðist úr 'alkirkju' um 1400 í 'hálfkirkju' eftir siðaskipti. Þrátt fyrir að hafa staðið frammi fyrir áskorunum, þar á meðal að vera lögð niður árið 1802 og sókn hennar sameinuð Teigskirkju, hélt trúin áfram. Með konungsbréfi árið 1886 voru sóknirnar sameinaðar á ný, sem leiddi til byggingar núverandi fallegu kirkju árið 1898. Hún var snilldarlega byggð af Sigurði Ólafssyni frá Eyrarbakka. Inni geta gestir dáðst að trúarlegum málverkum eftir Ólaf Túbals, listmálara frá Múlakoti, og verðmætum miðalda silfurkaleik, sem eru áþreifanleg tengsl við fjarlæga fortíð. Kirkjan stendur sem vitnisburður um djúpstæða kristna arfleifð Íslands, sem var stofnuð með lýðræðislegri ákvörðun á Alþingi árið 1000 e.Kr. Einföld en áberandi byggingarlist hennar er einkennandi fyrir margar sögulegar íslenskar kirkjur. Heimsókn hingað býður upp á friðsæla hlé, tækifæri til að tengjast sögu og til að meta rólegt íslenskt sveitalandslag. Þetta er fullkominn staður fyrir íhugun og ljósmyndun, sem felur í sér rólega fegurð og varanlegan anda þessa merkilega lands.