Hjaltastaðakirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Á Hjaltastað var prestssetur til 1919 er sóknin var lögð til Kirkjubæjar. Þar var kirkja helguð Maríu guðsmóður í kaþólskum sið. Núverandi kirkja er járnklædd timburkirkja og var vígð 1881. Í kirkjunni er altaristafla frá fyrri hluta 19. aldar sem sýnir Krist í Getsemane, mikilvægt listaverk innan hóflegrar innréttingar hennar. Hjaltastaðakirkja er friðuð og hefur gengist undir viðgerðir síðasta áratuginn og hlúð hefur verið að kirkjugarðinum umhverfis. Umsjón með þessu höfðu Hjörleifur Stefánsson arkitekt og Guðmundur Rafn Sigurðsson landslagsarkitekt. Kirkjan er einnig frægt tengd Jóni lærða Guðmundssyni (1574-1658) og konu hans Sigríði, sem eru sögð jörðuð út fyrir kirkjudyrum en sonur þeirra, Guðmundur, var prestur á Hjaltastað. Fagurlega skreyttur prédikunarstóll Jóns lærða var í Hjaltastaðakirkju í full 200 ár en var þá fjarlægður og seldur, sem bætir við ríkan sögubrunn kirkjunnar.

Hjaltastaðakirkja er fallega varðveitt gul timburkirkja staðsett í hinu fallega Austurlandi, sem býður upp á friðsæla innsýn í ríkan trúar- og byggingararf landsins. Núverandi bygging var vígð árið 1881 og tók við af fyrri kirkjum á stað sem var prestssetur til ársins 1919. Kirkjan, með sínu sérstaka dökka þaki, hvítum listum og einföldum krossi, stendur tignarlega á lítilli hæð, umkringd steinvegg og grænum kirkjugarði prýddum legsteinum og villiblómum. Inni geta gestir dáðst að athyglisverðri altaristöflu frá 19. öld sem sýnir Krist í Getsemane, áhrifamikið listaverk sem hefur veitt trúuðum innblástur í kynslóðir. Kirkjan hefur sérstakan sess í Íslandssögunni, er friðaður staður sem hefur gengið í gegnum vandaðar endurbætur til að varðveita sjarma sinn. Hún er einnig tengd hinum goðsagnakennda fræðimanni Jóni lærða Guðmundssyni og fjölskyldu hans, sem bætir við sögulegri dulúð. Heimsókn hingað býður ekki aðeins upp á byggingarfræðilega upplifun heldur einnig augnablik til rólegrar íhugunar innan stórbrotinnar náttúrufegurðar Íslands.