Hamarsrétt

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Réttarstæðið Hamarsrétt er fornt og þar sést í gamlar hleðslur, sem vitna um aldargamla sögu og notkun sem fjárrétt fyrir bændur á Vatnsnesi. Á hverju hausti er réttin notuð þegar bændur smala fé sínu saman úr fjallinu og rétta það, hefð sem hefur varðveist í gegnum kynslóðir. Söguleg þýðing svæðisins nær lengra en til búskapar. Sunnan við Hamarsrétt er Hamarinn, klettaberg sem hefur fengið nafnið Kallhamar. Þetta nafn er tilkomið vegna þess að á árum áður var mikið útræði frá Vatnsnesi og þegar koma þurfti boðum til báta á sjó var farið fram á hamarinn og gefið merki eða kallað til nærliggjandi báta. Sunnan við Hamarinn má enn finna rústir frá sjóbúðum og leifar af því mikla útræði sem þar var áður fyrr, sem gefur innsýn í sjósóknarsögu svæðisins.

Hamarsrétt er einstök fjárrétt staðsett beint á fjörukambinum á vestanverðu Vatnsnesi í Húnaþingi vestra, Norðurlandi. Þessi forni staður, með sýnilegum gömlum hleðslum, ber vitni um kynslóðir íslenskra bændahátta. Á hverju hausti safna bændur á Vatnsnesi fé sínu úr fjallinu og reka það í þessa sérstöku hringlaga rétt fyrir árlega réttarhöldin, sem er lifandi sýning á sveitalífi. Myndin sýnir dramatíska umhverfið, þar sem hvítar grindur réttarinnar standa í mótsögn við grænt gras, dökkan sjó og stórfenglegan regnboga sem teygir sig yfir. Sunnan við Hamarsrétt er Hamarinn, klettaberg sem fengið hefur nafnið Kallhamar, tilkomið vegna þess að á árum áður var mikið útræði frá Vatnsnesi og þegar koma þurfti boðum til báta á sjó var farið fram á hamarinn og gefið merki eða kallað til nærliggjandi báta. Bílastæði og örnefnaskilti eru á brúninni fyrir ofan réttina, þar sem er gott útsýni yfir réttina og Kallhamar. Á sumrin er mikið kríuvarp í réttinni. Sunnan við Hamarinn má enn finna rústir frá sjóbúðum og útræði sem þar var mikið, sem tengir gesti við ríka sjósóknarsögu svæðisins.