Grettisvarða

Background

History & Background

Grettisvarða, á Grettishjalla, er á fornminjaskrá. Þessi glæsilegi steinhrauk, sem stendur 2,6 metra hár með 9 metra ummál neðst, er talinn hafa þjónað sem fornt varðturn eða eins konar viti. Hönnun hennar, sem inniheldur 0,9 metra djúpa holu á toppi hennar, bendir til hagnýts tilgangs: þegar hætta steðjaði að byggðinni var líklega kveikt á báli í þessu holi til að vara samfélagið við, sem gerði fólki kleift að vera á varðbergi. Uppruni vörðunnar er talinn vera frá Sturlungaöld, tímabili borgarastyrjalda á Íslandi á 13. öld, sem undirstrikar mögulegt hlutverk hennar á ólgandi tímum. Hún er frægt nefnd eftir Gretti Ásmundarsyni, einnig þekktum sem Gretti sterka, goðsagnakenndum útlaga og hetju í Íslendingasögunum. Sögur hans um styrk og þrautseigju eru djúpt samofnar menningu Íslands og bæta við goðsagnakenndu og hetjulegu lagi við þetta forna kennileiti. Í dag stendur Grettisvarða sem vitnisburður um varanlega sögu Íslands og tengsl þess við sögurnar. Hún býður gestum einstakt tækifæri til að ganga í fótspor fornaldar Íslendinga, íhuga sögulegt mikilvægi hennar sem viðvörunarmerkis og dást að hugvitssemi hennar í byggingu innan villtra, mosaþakinna landslaga Vestfjarða.

Staðsett á hásléttu yfir hinum rólega Vatnsfirði á hrjúfum Vestfjörðum Íslands, er Grettisvarða miklu meira en bara gönguleið – hún er ferð inn í hjarta íslenskrar sögu og náttúrufegurðar. Miðpunkturinn er sjálfur hinn tilkomumikli steinhrauk, vandlega hlaðin bygging úr grófgerðum steinum, sem stendur 2,6 metra há með 9 metra ummál neðst. Fornir steinar hennar, greinilega sýnilegir með mosaþöknum blettum á meðfylgjandi mynd, gefa í skyn alda veðrun og tilgang. Gönguferðin að Grettisvörðu er ánægjuleg upplifun, þar sem gengið er yfir landslag sem einkennist af víðáttumiklum blettum af lifandi grænum mosa sam interspersed með dökkum, hrjúfum eldfjallagrjóti. Hlykkjóttur malarvegur, sem sést teygja sig í fjarska, leiðir þig um þetta einstaka landsvæði og býður upp á tilfinningu um afskekkt og ævintýri. Sögulega séð er talið að Grettisvarða hafi verið varðturn eða eins konar viti, hugsanlega frá hinni ólgandi Sturlungaöld. Sagan segir að bál hafi verið kveikt í 0,9 metra djúpu holunni á toppi hennar til að vara íbúa við yfirvofandi hættu. Varðan er frægt nefnd eftir Gretti sterka, goðsagnakenndum útlaga sem sögur hans eru djúpt ofnar inn í íslenskar þjóðsögur. Gestir eru ekki aðeins verðlaunaðir með stórfenglegu panóramísku útsýni yfir nærliggjandi firði og hið víðfeðma, öldótta landslag undir dramatískum himni, heldur hafa þeir einnig einstakt tækifæri til að klifra upp á sjálfa vörðuna, sem býður upp á enn hærra sjónarhorn. Réttur skóbúnaður er nauðsynlegur til að fara yfir ójafnan, mosaþakinn jörð, og veðurviðeigandi fatnaður er mjög mælt með, þar sem veðurfar á Vestfjörðum getur breyst hratt. Þetta forna kennileiti veitir óviðjafnanlegt tækifæri til að tengjast ótamdri náttúru Íslands og ríkri, sögufrægri fortíð hennar.