Gilsfjarðarbrú

Background

History & Background

Bygging Gilsfjarðarbrúar var mikilvægur áfangi í innviðauppbyggingu Vestfjarða. Fyrir lokun hennar þurftu ferðalangar að fara langan krók um allan Gilsfjörð, eða reiða sig á ferjusiglingar, sem gerði aðgengi að einangruðum Vestfjörðum erfitt og tímafrekt. Uppfyllingin, sem að mestu leyti er fylling úr jarðvegi og grjóti, stytti ferðatíma verulega og bætti tengingu við svæðið umtalsvert. Verkinu við Gilsfjarðarbrú lauk seint á 20. öld og var það mikil fjárfesting í því að tengja saman svæði Íslands. Þótt hún hafi aðallega verið byggð til að auka skilvirkni í samgöngum, skapaði hönnun hennar, sérstaklega stutti brúarhaftið, óvart einstakt vatnafræðilegt kerfi. Þetta breytta vatnsrennsli umbreytti svæðinu fljótt í sérstakt vistkerfi, sem laðaði að sér ríkan fjölbreytileika fuglalífs og bætti vistfræðilegri vídd við verkfræðilega mikilvægi hennar. Brúin stendur því sem vitnisburður um bæði mannlegan hugvitssemi og óvæntar leiðir sem náttúran aðlagast og dafnar meðfram mannlegri íhlutun.

Gilsfjarðarbrú, staðsett á hinu stórbrotna svæði Vestfjarða, er merkilegt verkfræðiafrek og náttúruundur í senn. Aðallega er um að ræða víðáttumikla uppfyllingu með stuttum brúarhafti sem teygir sig glæsilega yfir mynni Gilsfjarðar og styttir ferðalagið milli Vestfjarða og suðurlands verulega. Fyrir utan hagnýtan tilgang sinn hefur uppfyllingin skapað einstakt vistfræðilegt svæði. Takmarkað vatnsrennsli um stutta brúarhaftið veldur umtalsverðum mun á vatnsstöðu og seltu milli innri og ytri fjarðarins, sem leiðir til fjölbreytts búsvæðis. Þetta sérstaka umhverfi gerir Gilsfjarðarbrú að þekktum fuglaskoðunarstað. Yfir 25 tegundir hafa verið skráðar hér, frá algengum jaðrakana og kríu til tignarlegra haferna, sem oft sjást svífa yfir. Dílaskarfur verpur á skerjum innan innri fjarðarins, á meðan ýmsir strandfuglar sækja vesturhliðina. Seint á sumrin koma glæsilegar álftir og bæta við sjónarspilið. Þótt fuglalífið sé mikið og heillandi, ættu gestir að hafa í huga að aðgengi og öryggi fyrir fuglaskoðun er takmarkað, sem krefst varúðar. Útsýnið frá uppfyllingunni sjálfri er stórkostlegt og býður upp á víðáttumikið útsýni yfir fjörðinn, nærliggjandi fjöll og víðáttumikinn himinn, sem gerir það að eftirminnilegum áningarstað fyrir alla ferðalanga sem fara um dramatískt strandlandslag Íslands.