Geysissvæðið

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Geysissvæðið á Suðurlandi situr á einum af mörgum jarðhitastöðum Íslands, vitnisburður um eldfjallaöflin sem halda áfram að móta þessa eyju. Jarðhitavirkni hefur verið miðlæg í lífi Íslendinga frá því að fyrstu landnemarnir komu á 9. öld. Norrænu landnemarnir lærðu fljótt að nýta hverana til baða, matreiðslu og þvotta. Hin fræga Snorralaug, byggð á 13. öld, sýnir hversu djúpt jarðhitabað er innbyggt í íslenska menningu. Á 20. öld ruddi Ísland brautina í notkun jarðhita til hverfahitunar, og í dag eru um 90% íslenskra heimila hituð með jarðhitavatni. Staðir eins og Geysissvæðið tákna bæði forna og nútíma sambandið milli Íslendinga og jarðhitalandslags þeirra. Upprunalegi Geysir, sem enska orðið 'geyser' er dregið af, hefur verið virkur í aldanna rás, þótt gos hans séu nú sjaldgæf. Nágranni hans, Strokkur, hefur orðið stjarnan, en hann býður upp á stöðug og öflug gos sem halda áfram að laða að gesti frá öllum heimshornum til að verða vitni að þessu náttúruundri.

Geysissvæðið í Haukadal er stórbrotin sönnun fyrir öflugum jarðfræðilegum kröftum Íslands. Svæðið, sem einkennist af hinum táknræna Stóra Geysi, sem gaf öllum hverum heims nafnið sitt, og hinum stöðugt virka Strokk, er ómissandi stopp á Gullna hringnum. Þótt upprunalegi Geysir gýsi nú sjaldan, býður Strokkur upp á stórkostlega sýningu á 5-10 mínútna fresti, þar sem sjóðandi vatni og gufu er skotið 15-30 metra upp í loftið gegn bakgrunni bjarts blás himins og hrjúfra, marglita fjallshlíða. Umhverfið, sem sést á myndinni, einkennist af dökku, áferðarföstu landi, gufu sem rís upp frá ýmsum stöðum og fjarlægum hæðum máluðum í jarðlitum rauðs og brúns, sem gefur vísbendingu um ríkt steinefnainnihald. Fyrir utan aðalhverina geta gestir skoðað fjölmarga smærri hveri, kraumandi leirhveri sem gurgla með frumstæðum hljóðum og líflegar steinefnaútfellingar sem lita jörðina í sláandi tónum. Allt svæðið er lifandi með hljóðum og sjónum jarðhita. Fyrstu norrænu landnemarnir gerðu sér grein fyrir gildi þessara hverana til baða og matreiðslu, siður sem heldur áfram í dag með mikilli notkun Íslands á jarðhita til upphitunar og rafmagns. Heimsókn hingað býður upp á beina tengingu við hina hráu, ótamdu náttúru sem skilgreinir Ísland. Vertu í traustum skóm og vertu viðbúinn breytilegu veðri, jafnvel á sólríkum degi eins og sá sem sýndur er, þar sem gufan getur skapað rakt loftslag.