Gaulverjabæjarkirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Gaulverjabæjarkirkja hefur mikilvægan sess í kirkjusögu Suðurlands. Upprunalega hluti af Eyrarbakkaprestakalli í Árnesprófastsdæmi, voru kaþólskir forverar hennar helgaðir Maríu mey og Þorláki helga. Núverandi timburbygging, sem er 10,80 metrar á lengd og 7,68 metrar á breidd, með minni kór, var hönnuð af byggingameistaranum Sigurði Magnússyni. Bygging hennar endurspeglar hefðbundna íslenska kirkjubyggingarlist þess tíma, einkennist af traustum timburgrindum og bárujárnsþökum, sem var hagnýtur kostur í hinu krefjandi íslenska loftslagi. Sókn kirkjunnar gekk í gegnum miklar breytingar með tímanum. Árið 1907 var Gaulverjabæjarsókn lögð niður, og ábyrgð hennar flutt til Stokkseyrar, og Villingaholtssókn til Hraungerðis. Þrátt fyrir þessar stjórnunarlegu breytingar var Gaulverjabæjarkirkja áfram kærkomið kennileiti á staðnum. Sögulegt og byggingarlistalegt gildi hennar var formlega viðurkennt þegar hún var friðlýst sem menningarminjasvæði þann 1. janúar 1990, samkvæmt ákvæðum íslenskra þjóðminjalaga. Þessi vernd tryggir varðveislu þessarar fallegu kirkju fyrir komandi kynslóðir, sem gerir gestum kleift að halda áfram að meta einstakan sjarma hennar og sögulega frásögn.

Gaulverjabæjarkirkja, staðsett í friðsælu Suðurlandi, nánar tiltekið í Flóahreppi, er meira en bara kirkja; hún er fallega varðveittur vitnisburður um íslenska arfleifð og handverk. Þessi heillandi timburbygging, reist af hinum færasta byggingameistara Sigurði Magnússyni, heillar með sínu einkennandi rauða bárujárnsþaki og virðulegum ferköntuðum turni, sem stoltur er krýndur svörtum krossi gegn oft dramatískum íslenskum himni. Utan á kirkjunni eru ljósgráir lóðréttir timburveggir, sem standa í andstöðu við rauðbrúnar umgerðir glugga og inngangs, sem passa fallega við líflegt þakið. Skoðaðu náið fínlegar, laufskornar vindskíðir undir þakskeggjum og flókin sagtennt mynstur sem prýða gluggakarma og turninn – smáatriði sem tala um ríka byggingarhefð. Gaulverjabæjarkirkja var friðlýst sem menningarminjasvæði þann 1. janúar 1990 og býður gestum að stíga aftur í tímann. Könnuðuðu rólega svæðið umkringt lágum steinvegg, dáðust að einföldu en glæsilegu ytra byrði, og hugleiddu þá varanlegu trú sem byggði og hélt uppi slíkum stað í gegnum aldir íslenskrar sögu. Umhverfi hennar, umkringt flatlendum ökrum, býður upp á fagurt innsýn í íslenskt sveitalíf, sem gerir hana að sannarlega áhrifaríkum stað á hvaða ferðalagi sem er um Suðurland.