Fjarðarselsvirkjun

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Fjarðarselsvirkjun hefur einstakan og mikilvægan sess í íslenskri sögu sem elsta starfandi vatnsaflsvirkjun landsins. Hún var stofnuð árið 1913 og var byltingarkennd aðstaða sem markaði mikil tímamót í þróun og nútímavæðingu Íslands. Bygging hennar og rekstur táknuðu stórt stökk fram á við í nýtingu mikilla náttúruauðlinda landsins til orkuframleiðslu. Söguleg þýðing virkjunarinnar nær lengra en aldur hennar. Hún var fyrsta riðstraumsvirkjun (AC) á Íslandi, tækniframför sem gerði skilvirkari flutning rafmagns mögulegan. Frá Fjarðarselsvirkjun var fyrsti háspennustrengur landsins lagður, sem dreifði rafmagni til samfélaga og lagði grunninn að landskerfi. Ennfremur þjónaði hún sem aflstöð fyrir fyrstu bæjarveitu Íslands, sem veitti heimilum og fyrirtækjum áreiðanlegt rafmagn og umbreytti í grundvallaratriðum daglegu lífi. Sú staðreynd að upprunalegu túrbínurnar, vélarnar og tækin eru enn varðveitt í stöðvarhúsinu, sem sjálft hefur lítið breyst frá upphafi, gerir það að lifandi safni iðnaðararfs.

Leggðu af stað í ferð til Fjarðarselsvirkjunar, staðar sem hefur djúpstæða sögulega þýðingu og náttúrufegurð á Austurlandi. Þessi vatnsaflsvirkjun, stofnuð árið 1913, stendur stolt sem elsta starfandi virkjun Íslands, merkilega vel varðveitt og lítið breytt frá upphafi. Sjónrænt séð situr virkjunin, með sérstakri ljósri framhlið og grænu þaki, stöðugt við líflega ána, tengd með lítilli brú við umhverfið, gegn bakgrunni misturslæddra grænna fjalla. Fyrir utan aldur sinn lék Fjarðarselsvirkjun lykilhlutverk í nútímavæðingu Íslands, þar sem hún var fyrsta riðstraumsvirkjun (AC) landsins, uppruni fyrsta háspennustrengsins og aflgjafi fyrsta bæjarveitunnar. Inni í stöðvarhúsinu geta gestir dáðst að upprunalegu túrbínunum, vélum og tækjum sem hafa þjónað dyggilega í yfir heila öld. Á efri hæð er lítið safn og sýning sem fjallar um heillandi sögu virkjunarinnar og áhrif hennar á íslenskt samfélag. Aðgangur að Fjarðarselsvirkjun er upplifun í sjálfu sér. Létt og skemmtileg gönguleið, um tveggja tíma löng, liggur beint frá miðbæ Seyðisfjarðar. Þessi fallegi göngutúr býður upp á stórkostlegt útsýni yfir fjörðinn og nærliggjandi hæðir, sem gerir ferðina jafn gefandi og áfangastaðinn. Mælt er með góðum skóm og veðurviðeigandi fatnaði, þar sem veðurfar á Austfjörðum getur breyst hratt. Áður en lagt er af stað, sérstaklega yfir vetrarmánuðina, er ráðlegt að athuga ástand gönguleiða. Þessi heimsókn er ekki aðeins fyrir sögufólk; hún er fyrir alla sem leita að blöndu af menningarlegri innsýn, verkfræðilegu undri og friðsælli fegurð íslenskrar náttúru.