Fitjakirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Fitjakirkja á sér langa sögu sem nær aftur til kaþólskra tíma, en hún var helguð heilögum Nikulási. Hennar er getið í kirknaskrá Páls biskups Jónssonar frá um 1200, sem bendir til langvarandi andlegrar nærveru á Fitjum, sem er sögulega mikilvægt stórbýli við austurenda Skorradalsvatns. Núverandi bygging, fallegt dæmi um hefðbundna íslenska kirkjubyggingarlist, var vandlega reist á árunum 1896 og 1897 af bændunum Júlíusi og Stefáni Guðmundssonum. Hún markar tímamót í íslenskri kirkjubyggingu, þar sem hún er meðal síðustu kirkna sem fylgdu gamla, turnlausa og einfalda stílnum. Sérstaklega er talið að hún sé síðasta íslenska kirkjan sem byggð var með hefðbundnum langbekkjum, eiginleika sem gerir hana sérstaklega einstaka. Kirkjan er úr timbri og járnklædd, og stendur á traustum hlöðnum grunni. Hóflegar stærðir hennar, um 5 x 3,5 metrar, og einfaldur kross á vesturgafli hennar, endurspegla fullkomlega óumdeilda glæsileika tímabilsins. Í dag stendur Fitjakirkja ekki aðeins sem bænahús heldur sem ástsæll sögulegur minnisvarði, sem varðveitir byggingarlistarlega og menningarlega arfleifð íslenskrar dreifbýlis.

Fitjakirkja, staðsett við austurenda Skorradalsvatns, er heillandi og sögulega mikilvæg timburkirkja í Vestur-Íslandi. Fitjar hafa lengi verið eitt mesta stórbýli sveitarinnar. Hin núverandi kirkja, með sínum hreinhvítu timburveggjum og lifandi rauðu bárujárnsþaki, er falleg sjón, sérstaklega undir oft skýjuðum himni Íslands. Einfaldur kross prýðir vesturgafl hennar, sem endurspeglar hefðbundna hönnun hennar. Kirkjan var byggð af bændunum Júlíusi og Stefáni Guðmundssonum á árunum 1896 og 1897 og er sjaldgæf byggingarlistargripur. Hún er talin meðal síðustu íslenskra kirkna sem byggðar voru í gamla, turnlausa og fábreytta stílnum, og frægt er að hún var sú síðasta til að innihalda langbekki fyrir safnað sinn. Grunnur kirkjunnar, byggður úr hlöðnum steinum, bætir við sveitalegan sjarma hennar. Með um 5 x 3,5 metra grunnflöt er hún dásamlega notalegt rými. Malarstígur leiðir gesti í gegnum gróðurþekju af lágvöxnum runnum að opnum, ljósum timburhurðum hennar. Við hlið hennar er rólegur kirkjugarður með nokkrum hvítum krossum og áberandi rauðbrúnum legsteini skreyttum litlum íslenskum fána, sem býður upp á hljóða íhugun. Fitjakirkja, sem upphaflega var helguð heilögum Nikulási í kaþólskum sið og getið er um hana allt frá árinu 1200, tengir gesti við aldir íslenskrar trúar- og menningararfs. Þetta er friðsæll staður sem býður upp á einstaka innsýn í fortíð landsins og stund rósemdar.