Fagradalsárgljúfur

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Ekki fundust ítarlegar sögulegar heimildir sem varða sérstaklega Fagradalsárgljúfur í helstu íslenskum heimildum. Hins vegar er myndun gljúfra um allt Ísland vitnisburður um einstaka jarðfræðilega þróun eyjunnar. Þetta stórkostlega landslag er fyrst og fremst mótað af öflugri samsetningu eldvirkni, sem myndar berggrunninn, og síðari jökulrofs, þar sem ís og bráðnunarvatn móta landslagið linnulaust í þúsundir ára. Sýnilegar klettamyndanir innan Fagradalsárgljúfurs, með sérstökum lögum og áferð, segja óbeint þessa víðtækari jarðfræðilegu sögu og sýna varanlegan kraft náttúrunnar við að móta íslenska landslagið.

Fagradalsárgljúfur, sem er staðsett í hrikalegu landslagi Austurlands, sýnir sláandi mynd af jarðfræðilegum arfi eyjunnar. Gljúfrið einkennist af stórkostlegum, mosavöxnum veggjum sem halla bratt niður að krókóttri á fyrir neðan. Áin, gráblá borði, siglir um botn sem er stráður dökkum smásteinum og myndar flókin mynstur þegar hún flæðir um gilið. Hin mikla stærð gljúfursins, með formlegum klettamyndunum sínum, vekur upp tilfinningu um fornan kraft og náttúrulega list. Þótt ekki séu til sérstakar sögulegar heimildir um mannleg samskipti við gljúfrið í helstu heimildum, er myndun þess án efa afrakstur af kraftmikilli jarðfræðilegri fortíð Íslands – landslag sem er mótað af óvægnum kröftum eldvirkni og síðari jökulrofs. Gestir geta dáðst að flóknum lögum og áferð klettanna, þar sem hvert lag sýnir kafla í sögu jarðar. Sá skærgræni mosi sem loðir við klettana bætir við einstakri, næstum yfirnáttúrulegri fegurð, sem er í skarpri andstæðu við dökka bergið og fölleitan, oft skýjaðan, íslenskan himin. Þetta er staður fyrir rólega íhugun, sem býður upp á djúpar skoðanir á ótamdum íslenskum víðernum.