Eldborg

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Eldborg á Reykjanesskaga er stórbrotið dæmi um eldfjallamyndanir á Íslandi, gjallgígur sem rís tignarlega úr hrauninu. Hann myndaðist fyrir um 2.000 árum í öflugu gosi sem var hluti af Krýsuvíkur-Trölladyngjukerfinu. Þessi atburður var öflugur og spýtti eldfjallið út hraunkúlum, ösku og gjalli sem hlaðist upp í þessa reglulegu keilu, sem er í dag um 50 metra há og um 200 metrar í þvermál við botninn. Hann er eitt af best varðveittu dæmum um slíka gíga á skaganum. Ólíkt mörgum yngri hraunrunum á Reykjanesskaga, sem eru oftast sprungugos þar sem hraunið flæðir út, var myndun Eldborgar sprengigos. Þetta sýnir fjölbreytileika eldvirkni á svæðinu. Gígurinn er áberandi kennileiti í landslaginu og hefur staðið ósnortinn í árþúsundir, þrátt fyrir að vera á jarðfræðilega mjög virku svæði. Hann er mikilvægur fyrir jarðfræðinga til að skilja þróun eldvirkni á Reykjanesskaga. Í dag er Eldborg vinsæll áfangastaður fyrir ferðamenn og göngufólk sem vilja upplifa kraft og fegurð íslenskrar náttúru. Hann er ekki aðeins sögulegur minnisvarði um forna eldvirkni, heldur einnig staður þar sem hægt er að njóta stórfenglegs útsýnis yfir víðáttumikið landslag Reykjanesskagans, allt frá eldfjöllum til Atlantshafsins. Gangan upp á brún gígsins er tiltölulega auðveld og gefur einstaka innsýn í jarðfræði svæðisins.

Eldborg á Reykjanesskaga er óviðjafnanlegur gjallgígur sem ber vitni um gríðarlega jarðfræðilega krafta Íslands. Gígurinn myndaðist fyrir um 2.000 árum í öflugu gosi í Krýsuvíkur-Trölladyngjukerfinu og stendur hann nú sem fullkomlega samhverf keila, um 50 metra há, og gnæfir yfir hraunflötunum í kring. Gangan upp á brún gígsins er tiltölulega auðveld og tekur um 20-30 mínútur í hvora átt, og verðlaunar hún þá sem leggja á sig með stórbrotnum 360 gráðu útsýni yfir Reykjanesskagann, þar sem sjást ólíkar hraunmyndanir, fjöll og hafið. Sagan segir að þessi 'Eldborg' hafi verið heimkynni eldgígs sem andaði glóandi logum, og skilur maður vel hvers vegna. Hér má upplifa sögu jarðar á einstakan hátt. Þótt gígurinn sjálfur sé gamall, er Reykjanesskaginn enn mjög virkt eldfjallasvæði, og Eldborg er áminning um hversu hratt landslagið getur breyst. Mælt er með að heimsækja Eldborg á góðviðrisdegi til að njóta útsýnisins til fulls. Klæðist hlýjum fötum og góðum skóm, þar sem veður getur breyst hratt. Þetta er frábær staður til að taka ljósmyndir og íhuga kraft náttúrunnar.