Bóla, minnisvarði um skáldið Bólu-Hjálmar Jónsson, á Bóla, Skagafirði, Norðurlandi

Background

History & Background

Bóla er sögulega mikilvæg sem staður eyðibýlis í Blönduhlíð í Skagafirði á Norðurlandi. Hún var fyrrum bústaður Hjálmars Jónssonar (1796–1875), 19. aldar bónda-skálds en líf hans og ljóðverk voru djúpt mótuð af árum hans þar. Tengsl hans við þennan stað voru svo sterk að sagt er að örlög hans hafi verið ráðin innan marka hans. Til heiðurs varanlegri arfleifð hans og framlagi til íslenskra bókmennta var reistur sérstakur minnisvarði á Bólu árið 1955. Þetta frumkvæði var undir forystu Skagfirðingafélagsins á Akureyri. Minnisvarðinn sjálfur, hár steinpillari krýndur táknrænni hörpu, stendur sem varanleg virðing fyrir ljóðrænum anda Hjálmars Jónssonar. Eins og sjá má á meðfylgjandi mynd er hann þakinn lifandi appelsínugulum fléttum, náttúrulegur vitnisburður um tímans rás og einstaka náttúruöfl íslenska landslagsins, sem eykur enn á menningarlega og sögulega þýðingu hans.

Bóla-minnisvarðinn, sem staðsettur er á hinum fagra Blönduhlíðarsvæði í Skagafirði á Norðurlandi, stendur sem átakanleg virðing fyrir staðbundinni sögu og þjóðsögum. Sjónrænt áberandi, hár, rétthyrndur steinpillari, skreyttur hörpu og þakinn lifandi appelsínugulum fléttum, eins og sýnt er á myndinni, var reistur árið 1955 af Skagfirðingafélaginu á Akureyri. Hann minnist Hjálmars Jónssonar (1796–1875), ástsæls bónda-skálds sem líf hans og örlög voru djúpt mótuð af árum hans á Bólu, eyðibýli sem einu sinni dafnaði hér. Svæðið í kringum minnisvarðann er ríkt af bæði náttúrufegurð og heillandi sögum. Rétt fyrir ofan staðsetningu eyðibýlisins liggur Bólugil, stórbrotin og falleg gljúfur sem mótast hefur af öflugum jarðfræðilegum kröftum sem einkenna eldfjallalandslag Íslands. Innan Bólugils falla fjölmargir fagrir fossar niður hrjúfar veggina, sumir þeirra sjást beint frá nærliggjandi vegi, og bjóða upp á stórkostleg tækifæri til ljósmyndunar. Staðbundnar þjóðsögur bæta dulúð við Bólu. Bólugil var eitt sinn felustaður Bólu ambáttar, alræmdrar illgjarnrar þrælkona frá Silfrastöðum, sem rændi eignir bænda í nágrenninu án afláts. Valdatíð hennar endaði þegar hún var drepin af Skeljungi, fjárhirði einnig frá Silfrastöðum, sem í örlagaríku tilfelli varð síðar draugur sem reimdi eigin bæ. Heimsókn á Bóla, minnisvarða, býður upp á einstaka blöndu af sögulegri minningu, jarðfræðilegri undrun og hrollvekjandi íslenskum sögum, sem gerir hana að sannfærandi viðkomustað fyrir þá sem leita að því að kafa djúpt í hjarta menningar- og náttúruarfleifðar Íslands.