Barnaborgarhraun

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Barnaborgarhraun er vitnisburður um dýnamíska jarðfræðilega fortíð Íslands, en það myndaðist í „nútíma“ eldgosi. Þetta víðáttumikla hraunsvæði á Vesturlandi er sjálfstæður hraunbleðill sem runnið hefur úr stuttri gossprungu út yfir sléttlendi og lág klapparholt. Þessar undirliggjandi myndanir, sem oft eru þaktar fornum sjávarsetlögum og strandmyndunum, bera vitni um fyrri jarðfræðileg tímabil, sem gerir hraunflæðið að heillandi lagi í þróun íslenskrar landslags. Hraunið sjálft er klassískt dæmi um „úfið apalhraun“, tegund sem er þekkt fyrir skarpt, blokkótt og brotakennt yfirborð. Í gegnum aldirnar hefur þetta hráa eldfjallaberg verið numið af lífi og umbreyst í mosa- og kjarravaxið svæði sem sést í dag. Vegna einstaks jarðfræðilegs og vistfræðilegs gildis hefur Barnaborgarhraun verið sett á náttúruminjaskrá til að tryggja varðveislu þess fyrir komandi kynslóðir til að kanna og rannsaka. Sérstakt vatnsfræðilegt kerfi þess, þar sem allar lindir eru nærðar af úrkomu, undirstrikar enn frekar vísindalegt gildi þess innan víðara samhengis virkra eldfjallakerfa Íslands.

Barnaborgarhraun býður upp á djúpa ferð inn í jarðfræðileg undur Íslands. Þetta víðáttumikla hraunsvæði á Vesturlandi er gott dæmi um apalhraun, sem einkennist af hrjúfu, ójöfnu yfirborði. Þetta yfirborð stendur í skörpum andstæðum við þykkar, mjúkar breiður af mosa, lyngi og lágvöxnum kjarri sem hafa fest rætur í gegnum aldirnar. Hraunið sjálft myndaðist úr stuttri gossprungu og dreifðist yfir sléttlendi og lágar klapparhæðir sem bera merki um fornar sjávarsetlög og strandmyndanir. Það sem gerir Barnaborgarhraun sérstaklega heillandi er einstakt vatnsfræðilegt kerfi þess. Ólíkt mörgum öðrum hraunasvæðum, rennur ekkert yfirborðsvatn inn í þetta svæði. Þess í stað eru allar hreinar, kaldar lindir sem koma undan hrauninu eingöngu nærðar af úrkomu. Þessar dýrmætu lindir finnast aðeins á tveimur þekktum stöðum: við Brúarhraun og Reyðarlæk, sem gefur innsýn í falin vatnakerfi þessa eldfjallalandslags. Barnaborgarhraun hefur verið sett á náttúruminjaskrá og er ekki aðeins vísindalega áhugavert heldur einnig kjörið svæði fyrir útivist. Gestir geta gengið um þetta hrjúfa en fallega landslag og dáðst að samspili eldfjallabergs og lífseigrar gróðurs. Útsýnið, með stórbrotnum fjöllum Vesturlands sem tignarlegum bakgrunni undir oft dramatískum himni, er sannarlega ógleymanlegt. Þetta er kröftug áminning um áframhaldandi jarðfræðilega virkni Íslands, staður þar sem hráum krafti jarðar er fallega blandað saman við viðkvæmt líf. Notið trausta gönguskó til að rata um ójafnt landsvæði og gefið ykkur nægan tíma til að njóta einstaks andrúmslofts þessa heillandi íslenska landslags.