Barðskirkja

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Barðskirkja er í Hofsósprestakalli í Skagafjarðarprófastsdæmi, á því sem eitt sinn var áberandi bær, kirkjustaður og fyrrum prestssetur í Fljótum. Sögulega séð voru á þessum stað kaþólskar kirkjur helgaðar Heilögum Krossi og Ólafi helga Noregskonungi, með útkirkju í Holti. Barðsprestakall var lagt niður árið 1970 og söfnuðir þess voru síðan sameinaðir Hofsósi. Núverandi timburkirkja, sem er dýrmætt kennileiti, var byggð árið 1880. Forkirkja, sem fegraði framhlið hennar, var bætt við árið 1915, hönnuð af Jóni Sigmundssyni smið frá Krákuvöllum. Í gegnum árin hefur kirkjan verið varðveitt vandlega, með umtalsverðum viðgerðum á árunum 1975 til 1988. Þessar endurbætur fólust í nokkrum frávikum frá upprunalegri hönnun, einkum í ytri og innri veggklæðningu og gluggasmíði. Til að viðurkenna djúpt sögulegt og byggingarlistarlegan gildi hennar var Barðskirkja opinberlega friðuð 1. janúar 1990. Hún stendur sem kröftugt tákn um djúpstæðan kristinn arf Íslands, vitnisburður um lýðræðislega ákvörðun sem tekin var á Alþingi árið 1000 e.Kr. um að taka upp kristni, og stórkostlegt dæmi um einkennandi og varanlega byggingarlist sem finnst í aldargömlum kirkjum eyjarinnar.

Barðskirkja, sem er staðsett á fallegu Fljótasvæðinu á Norðurlandi, stendur sem vitnisburður um varanlega trú og byggingarlistarlegan sjarma. Þessi sögulega hvíta timburkirkja, strax auðþekkjanleg á líflegu rauðu þaki og gluggakörmum, býður upp á friðsæla flótta inn í ríka fortíð Íslands. Hún var byggð árið 1880, með forkirkju sem Jón Sigmundsson smiður bætti vandlega við árið 1915, og tók hún við af eldri kaþólskum kirkjum á sama stað, helguðum Heilögum Krossi og Ólafi helga Noregskonungi. Einföld en sláandi hönnun kirkjunnar, með hóflegum turni og áberandi svörtum krossi á gaflinum, er fallega umgjörð af bröttum, gróskumiklum fjöllum sem rísa dramatískt upp fyrir aftan hana. Kirkjugarðurinn umhverfis, afmarkaður af klassískri hvítri grindverki, inniheldur safn legsteina, marga merktra með hvítum krossum, sem eykur á rólega og íhugandi stemningu. Barðskirkja var eitt sinn lykilhluti Barðsprestakalls, sem þjónaði sem prestsetur þar til það var sameinað Hofsósi árið 1970. Miklar endurbætur fóru fram á árunum 1975 til 1988, sem tryggðu varðveislu hennar, þó að einhverjar breytingar hafi verið gerðar á upprunalegu klæðningu og gluggum. Þann 1. janúar 1990 var kirkjan friðuð, sem festi stöðu hennar sem mikilvægur menningarminjastaður. Heimsókn hingað snýst ekki bara um að sjá byggingu; hún snýst um að tengjast alda íslenskri sögu, andlegri arfleifð og seiglu samfélaga í afskekktum, stórbrotnum landslögum.