Bænhús í Furufirði

Background

History & Background

Saga Bænhússins í Furufirði er nátengd lífi þeirra seiglu samfélaga sem eitt sinn bjuggu á afskekktum Hornströndum. Byggingu þessarar litlu kapellu í Furufirði lauk sumarið 1899. Verkefnið var undir umsjón Benedikts Hermannssonar, bónda frá Reykjarfirði, sem lék lykilhlutverk í sköpun hennar. Benedikt Hermannsson hafði ekki aðeins yfirumsjón með byggingunni heldur gaf og hjó einnig sjálfur alla grind kapellunnar úr rekaviði, sem var dýrmætt og auðfáanlegt byggingarefni á þessu trjálausasta svæði. Til að sýna enn frekar samfélagsanda og utanaðkomandi hjálp gáfu norskir hvalveiðimenn, sem ráku stöð á Meleyri í Veiðileysufirði, örlátlega panelklæðninguna í húsið. Kapellan var formlega vígð 2. júní 1902 og varð mikilvæg andleg miðstöð fyrir dreifða byggð norðan Skorarheiðar. Í mörg ár var henni þjónað af prestum frá Stað í Grunnavík. Hins vegar, eftir að svæðið fólksfækkaðist smám saman og Staðarprestakall var lagt niður, færðust prestsþjónustur yfir, og þjónusta var að lokum veitt frá Ísafirði eða Bolungarvík, sem endurspeglar varanlegt, þótt sífellt einangraðra, hlutverk kapellunnar.

Bænhús í Furufirði er djúpt áhrifamikill staður staðsettur í afskekktu og stórbrotna Hornstranda friðlandinu á Vestfjörðum Íslands. Þessi litla, látlausa kapella, sem lauk við að reisa árið 1899 og var vígð 1902, er merkilegur vitnisburður um úrræðasemi og djúpa trú þeirra einangruðu samfélaga sem einu sinni blómstruðu hér. Sjónrænt heillar kapellan strax með sínum hráa sjarma; bylgjuplötuveggir hennar, sem eitt sinn voru málaðir skærgulir, sýna nú fallega patínu af flagnaðri málningu, sem afhjúpar undirliggjandi gráa málminn og skapar áferðarfallegt, næstum listrænt yfirborð. Einfaldur trékross prýðir reisulega gaflinn og blasir við litlum, vindbarðum kirkjugarði þar sem trélegsteinar falla inn í grasið. Bygging kapellunnar sjálf er saga um samfélagslega viðleitni og hugvitssemi. Bóndinn Benedikt Hermannsson hafði ekki aðeins yfirumsjón með verkinu heldur gaf og hjó einnig grind hússins úr rekaviði, sem var dýrmæt auðlind í þessu trjálausasta landi. Panelklæðningin, sem var nauðsynleg til einangrunar gegn hörðum norðurslóða veðrum, var gjöf frá norskum hvalveiðimönnum sem ráku stöð á Meleyri í Veiðileysufirði í nágrenninu. Í áratugi þjónaði kapellan andlegum þörfum dreifðrar byggðar norðan Skorarheiðar, með þjónustu upphaflega frá Stað í Grunnavík, og síðar frá Ísafirði eða Bolungarvík þegar svæðið fólksfækkaðist. Í dag býður heimsókn í Bænhús í Furufirði upp á einstakt tækifæri til að stíga aftur í tímann, til að íhuga líf þeirra sem bjuggu í svo krefjandi umhverfi og til að meta hráa, ótamda fegurð Hornstranda. Þetta er staður sem hvetur til íhugunar og veitir áþreifanlega tengingu við ríka menningar- og trúararfleifð Íslands.