Austurfjörur

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Austurfjörur er fyrst og fremst jarðfræðilegt undur, myndað í gegnum árþúsundir af öflugri samverkun eldvirkni og hafstrauma. Víðáttumiklir svartir sandar eru bein afleiðing af basaltískum hraunflæði sem kólnaði og veðraðist í fín, dökk korn, sem síðan voru flutt og sett af ám og sjó. Þetta ferli skapaði „breitt sandrif“ sem skilgreinir þetta einstaka strandlandslag og virkar sem náttúruleg hindrun milli opins Atlantshafs og rólegri vatna Skarðsfjarðar. Sögulega séð hafa slík strandsvæði á Íslandi verið mikilvæg fyrir staðbundin samfélög, veitt auðlindir og leiðir. Þótt Austurfjörur sjálfar hafi kannski ekki ríka skjalfesta mannkynssögu um byggð beint á rifinu vegna síns dýnamíska eðlis, hefur það án efa þjónað sem veiðisvæði eða staður til auðlindaöflunar fyrir þá sem bjuggu í nágrenninu. Herfræðileg staðsetning þess, sem aðskilur grimmt hafið frá skjólsælli firði, hefði verið mikilvæg fyrir siglingar og fiskveiðar á fyrri tímum. Í dag liggur mikilvægi þess meira í vistfræðilegu gildi þess og óspilltri náttúrufegurð. Svæðið er þekkt fyrir fuglalíf sitt og nærveru sela, sem undirstrikar hlutverk þess sem mikilvægt búsvæði innan vistkerfis Austurlands. Nefndur vegslóði á einkalandi gefur til kynna að þótt náttúrufegurð þess sé viðurkennd sé aðgangur að því vandlega stjórnað, sem varðveitir villtan karakter þess fyrir komandi kynslóðir. Það stendur sem vitnisburður um áframhaldandi jarðfræðilega þróun Íslands og skuldbindingu þess við náttúruvernd.

Austurfjörur er sannarlega einstök strandperla á Austurlandi, þekkt fyrir stórbrotna og sérstæða náttúrufegurð. Þetta breiða sandrif, sem liggur milli Hornafjarðaróss og Affallsins, býður upp á hrífandi sjónarspil þar sem hrár kraftur Atlantshafsins mætir rólegum spegilmyndum Skarðsfjarðar, sem er kyrrlát lón á landhliðinni. Sjálf fjaran er víðáttumikið svæði af svörtum eldfjallasandi, vitnisburður um eldheita jarðfræðisögu Íslands, sem myndar sláandi andstæðu við djúpblátt hafið. Eins og sést á myndinni er landslagið umkringt tignarlegum, hrikalegum fjöllum sem rísa bratt upp frá strandlengjunni, með hlíðar sem eru blanda af gráum klettum og blettum af gulbrúnum gróðri, sérstaklega á háa tindinum til hægri. Rólegt, spegilmyndandi vatn lónsins endurspeglar þessa mikilfenglegu tinda og heiðbláan himininn, sem skapar tilfinningu um rólega stórfengleika. Öldótt mynstur í svarta sandinum, mótað af vindi og öldum, bætir við annað lag af sjónrænum áhuga á þessa þegar heillandi senu. Þótt gestir geti dáðst að fegurðinni er mikilvægt að hafa í huga að vegslóði liggur út á fjörurnar en hann er á einkalandi og er lokunarmerki við upphaf slóðans. Fyrir þá sem fá aðgang er upplifunin af því að sjá þessa óspilltu strandlengju, hugsanlega sjá fuglalíf eða jafnvel seli, ógleymanleg. Gætið ávallt varúðar nálægt kraftmiklum öldum Atlantshafsins og virðið náttúruna. Austurfjörur býður upp á djúpa tengingu við ósnortna náttúrufegurð Íslands, sem gerir það að ómissandi stað fyrir náttúruunnendur og ljósmyndara.