Álftártungukirkja

Background

History & Background

Saga Álftártungukirkju er merkileg ferð um þrautseigju og endurnýjun, en elstu heimildir um hana eru frá því um 1200 e.Kr. Í gegnum aldirnar hefur kirkjan gengið í gegnum fjölmargar breytingar, sem endurspegla breyttar þarfir og úrræði heimamanna. Mikill kafli í byggingarsögu hennar átti sér stað árið 1795 þegar kirkjan var endurbyggð með timbri sem bjargað var úr fyrri Reykjavíkurkirkju, sem gefur henni einstaka tengingu við fortíð höfuðborgarinnar og sýnir úrræðagóða nálgun við byggingar í landi með takmörkuð náttúruauðlindir. Frekari endurbygging fór fram árið 1873, og um aldamótin 1900 var hún klædd bárujárni, sem var algengt á Íslandi til að verja viðarbyggingar fyrir hörðu veðri. Þetta verk var einkum unnið af Guðna Jónssyni, bónda á Valshamri. Þrátt fyrir þessa viðleitni féll kirkjan í niðurníðslu og var afhelguð árið 1970. Hins vegar lauk saga hennar ekki þar; sérstakt endurreisnarverkefni á árunum 1984 til 1988 færði kirkjuna nákvæmlega aftur í upprunalega mynd, sem leiddi til gleðilegrar endurvígslu hennar. Álftártungukirkja var loksins friðuð sem menningarminjar árið 1990, sem tryggir varðveislu hennar.

Álftártungukirkja, sem er staðsett í hinum fagra Borgarfjarðarprófastsdæmi á Vesturlandi, er djúpt söguleg kirkja sem á rætur sínar að rekja aftur til um 1200 e.Kr. Þessi heillandi bygging er meira en bara tilbeiðslustaður; hún er lifandi annáll íslenskrar byggingarlistarþróunar og andlegrar seiglu. Kirkjan eins og hún stendur í dag inniheldur þætti frá ýmsum tímabilum, einkum var hún byggð árið 1795 úr timbri frá fyrri Reykjavíkurkirkju. Hún var endurbyggð verulega árið 1873, klædd bárujárni um 1900 af Guðna Jónssyni, bónda á Valshamri, og var afhelguð árið 1970 vegna hrörlegrar ástands hennar. Hins vegar skilaði holl endurreisnarvinna frá 1984-1988 henni aftur til fyrri dýrðar, sem leiddi til endurvígslu hennar. Inni í kirkjunni laðast gestir strax að hinu áberandi blámynstraða lofti, heillandi eiginleika sem gefur innréttingunni einstakan karakter, sem sést vel á meðfylgjandi mynd. Hlýir viðarbekkir, hefðbundna altarið skreytt ríkulega útsaumuðum klút og klassíska hvíta prédikunarstólinn kalla fram tilfinningu um tímalausan frið. Meðal dýrmætra gripa hennar eru kaleikur og patina, og kirkjuklukka frá 1722 með nafni Jóns Halldórssonar, ásamt annarri eldri klukku. Kirkjan var formlega friðuð árið 1990, sem tryggir varðveislu hennar fyrir komandi kynslóðir. Heimsókn í Álftártungukirkju býður upp á friðsæla innsýn í djúpa trúarbragðasögu Íslands og varanlegan anda samfélaga hennar.