Á heimleið

Bakgrunnur

Saga og bakgrunnur

Skúlptúrinn 'Á heimleið' á mikilvægan sess í íslenskri listasögu, fyrst og fremst vegna höfundar hans, Gunnfríðar Jónsdóttur (1889-1968). Jónsdóttir var merkileg persóna, ein af fyrstu íslensku konunum sem náði frama sem myndhöggvari. Verk hennar einkenndust oft af persónum með sterka sjálfsskoðun og tengingu við mannlegt ástand, framsett með klassískri en nútímalegri næmni. 'Á heimleið', sem var skapað árið 1947, er dæmi um hennar sérstaka stíl og getu til að vekja djúpar tilfinningar með einföldum formum. Á þeim tíma þegar opinber list var að öðlast meira vægi á Íslandi, hjálpuðu framlög Jónsdóttur að móta listrænt landslag höfuðborgarinnar. Þetta tiltekna verk, með áhrifamiklum titli sínum og íhugunarstellingu, hljómaði vel við eftirstríðstímann, sem kannski táknaði afturhvarf til friðar og stöðugleika, eða einfaldlega alheimsmannaferðina. Síðan þá hefur það orðið kærkominn kennileitur í garðinum, sem býður kynslóðum íbúa og gesta upp á rólega stund fegurðar og íhugunar.

'Á heimleið' er heillandi bronsskúlptúr staðsettur í rólegum garði innan höfuðborgarsvæðisins á Íslandi. Verkið var skapað árið 1947 af brautryðjandanum Gunnfríði Jónsdóttur, íslenskum myndhöggvara, og stendur sem vitnisburður um mikilvægt framlag hennar til íslenskrar listar. Styttan sýnir sitjandi konu, en form hennar er með einfaldri tign sem felur djúpa tilfinningalega dýpt hennar. Hendur hennar hvíla varlega á kjöltu hennar, og höfuðið er örlítið snúið, augnaráð hennar beint til vinstri, sem býður áhorfendum að velta fyrir sér frásögninni sem titillinn og íhugunarstellingin gefa til kynna. Ríkuleg, grænblá patína bronsins samræmist fallega við grasið og fjölbreyttan gróður garðsins, þar á meðal háu fururnar og ljósari lauftrén sem ramma inn bakgrunninn. Malbikaður stígur vindur nálægt, afmarkaður af lágum girðingum og lifandi jarðvegsgróðri, sem eykur á fagurfræðilegt aðdráttarafl staðarins. Í fjarska má sjá glitrandi vatn Tjarnarinnar og borgararkitektúr Reykjavíkur, sem veitir milda andstæðu við náttúrulegt umhverfi listaverksins. Þetta verk er ekki bara stytta; það er hljóðlát boðun um að staldra við, íhuga og meta samspil listar, náttúru og mannlegs anda í hjarta lifandi höfuðborgar Íslands. Það býður upp á einstakt tækifæri til að tengjast íslenskri listhefð og njóta friðsællar hvíldarstundar.