Skútustaðagígar

Background

History & Background

Saga Skútustaðagíga er djúpt rótuð í eldvirkni Íslands. Þessar einstöku jarðfræðilegu myndanir eru ekki eiginlegir eldfjallagígar, heldur „gervigígar“ eða „rótlausir keilur.“ Þeir mynduðust fyrir um 2.300 árum síðan í miklu eldgosi frá Þrengslaborgum og Lúdentarborgum. Þegar glóandi hraun rann yfir vatnsmikið land og votlendi Mývatns, breyttist vatnið sem var fast undir hrauninu hratt í gufu, sem olli sprengigosum sem brutust í gegnum hraunið og mynduðu þessar sérstöku, fullkomlega hringlaga hæðir. Vegna einstakrar fegurðar og vísindalegs gildis voru Skútustaðagígar formlega friðlýstir sem náttúruvætti árið 1973. Friðlýsta svæðið nær yfir tæpa 70 hektara, sem tryggir varðveislu þessara að mestu ósnortnu og sjónrænt stórkostlegu gíga. Þessi friðlýsing undirstrikar mikilvægi þeirra, ekki aðeins sem jarðfræðilegt undur heldur einnig sem mikilvægt búsvæði. Í dag standa Skútustaðagígar sem vitnisburður um þá kraftmiklu ferla sem mótuðu Ísland. Friðlýsing þeirra undirstrikar mikilvægi þeirra sem staðar fyrir bæði jarðfræðirannsóknir og vistfræðivernd, og veita skjól fyrir fjölbreyttar fuglategundir og plöntulíf innan hins einstaka Mývatnsvistkerfis.

Skútustaðagígar, sem staðsettir eru á fagurri suðurströnd Mývatns á Norðurlandi, eru heillandi náttúruundur. Þessi glæsilegi hópur gíga gefur einstaka innsýn í öfluga jarðfræðilega fortíð Íslands. Ólíkt hefðbundnum eldfjallagígum eru Skútustaðagígar svokallaðir gervigígar eða rótlausir keilur, myndaðir af gufusprengingum sem eiga sér stað þegar heit hraun rennur yfir votlendi og lokar vatni undir. Gufusprengingarnar sem af því hljótast brjóta sér leið upp í gegnum hraunið og mynda þessar sérstöku, fullkomlega hringlaga hæðir, sem, eins og sést á loftmyndinni, eru fallega varðveittar og þaktar gróskumiklu grænu grasi, í fullkominni andstæðu við dekkri eldfjallajarðveginn. Svæðið var friðlýst sem náttúruvætti árið 1973 og nær yfir tæpa 70 hektara. Það er þekkt fyrir einstaka fegurð og að mestu ósnortið náttúrulegt ástand. Skútustaðagígar eru ekki aðeins jarðfræðilegt undur heldur einnig paradís fyrir fuglaskoðun. Fjölbreytt búsvæði innan náttúruvættisins laða að fjölda fuglategunda, þar á meðal himbrima, flórgoða, skúfönd, duggönd, stokkönd, rauðhöfðaönd, gargönd, stelk, óðinshana og kríu. Einnig er algengt að sjá hornsíli í Skipalæknum. Rík líffræðileg fjölbreytni nær einnig til gróðurs, með miklum tegundafjölda plantna sem þrífast á svæðinu. Gestir geta notið rólegra gönguferða um gígana, en tvær leiðir eru í boði frá Skútustöðum – önnur stutt og hin löng – sem bjóða upp á stórkostlegt útsýni yfir myndanirnar, hið friðsæla Mývatn og umhverfi eldfjallalandslagsins. Stígarnir hlykkjast um gígana, sem gerir kleift að kanna svæðið náið og taka frábærar myndir, sérstaklega með dramatískum bakgrunni fjarlægra fjalla og víðáttumikils himins.